“Ik ben altijd alert op de uiterste houdbaarheidsdatum”

Face to face: Burgemeester Leo Pieter Stoel (61) thuis op Ameland

Hij kreeg het de eerste periode als burgemeester op Ameland flink voor zijn kiezen. Een inwoner kwam op jonge leeftijd bij een ongeluk om het leven, een 14-jarig Duits meisje werd de zee in gesleurd, werd een week later dood gevonden en toen brak ook nog eens corona uit, midden in zijn kennismakingstijd. Welkom op Ameland. En dan is alles nog niet verteld want korter geleden stond het Waddeneiland centraal in de vaarwegproblematiek en nog korter geleden stond er boven Ameland de Fremantle Highway in brand. Op Ameland lijkt altijd wat aan de hand.

“De Waddeneilanden liggen bij de media altijd onder een vergrootglas”, steekt Stoel van wal. “We hebben een keer een melding gehad van een schip dat volgens een visser containers verloren zou hebben. Hij zou een container in zijn net hebben gehad of zo. 54 kamervragen, nooit een container aangetroffen. Als er een zeehond ziek op het strand ligt, staat het voorop De Telegraaf. Kennelijk is er veel belangstelling voor wat er op de eilanden gebeurt. Ze vinden dat nieuws. Recent zag je nog hoe de media zich massaal stortte op de Fremantle Highway. Ik ben bijna drie dagen fulltime bezig geweest om de media te woord te staan. Onvoorstelbaar wat voor aandacht dat kreeg, terwijl het schip niet eens in de gemeente, maar ten noorden van Ameland lag. Heel Duitsland in rep en roer, maar ik geloof dat er niet een Amelander is die er wakker van heeft gelegen.”

Verhitte discussies

Het zaadje voor zijn burgemeesterschap werd al op de middelbare school geplant toen hij lid werd van de JOVD, de aan de VVD verbonden jongerenorganisatie. “Het was in de jaren Den Uyl, Lubbers, na de oliecrisis, wel of geen kruisraketten met verhitte discussies tussen links en rechts georiënteerde mensen in de klas. Ik was geïnteresseerd in hoe je een samenleving kunt sturen, wat wel en wat niet, had interesse in de economie en dan is de stap naar de politiek heel dichtbij.” Op het VWO organiseerde hij op zijn school in verkiezingstijd een bijeenkomst met Tweede Kamerleden met als belangrijkste doel de politiek dichterbij de scholieren te brengen.

Burgemeester zeker niet de baas

Stoel studeerde af als econoom, behaalde zijn propedeuse in de rechten, maar kon beide studies niet combineren met de politiek. Van 2011 tot 2014 was hij wethouder van Súdwest-Fryslân en van 2015 tot 2019 was hij lid van de Provinciale Staten van Friesland. “Als wethouder zie je hoe een burgemeester functioneert en zit je in het dagelijks bestuur van een gemeente. Ik heb economie gestudeerd en een beetje staatsrecht, dan is het interessant om in zo’n rol te zitten als burgemeester waarbij je politiek neutraal bent en in mijn ogen - en daar verschillende meningen over - ben je als burgemeester een facilitator. Een regisseur, een voorzitter, maar hij is niet de baas. Hij zorgt er voor dat de processen goed lopen en dat interesseert mij om daar mee bezig te zijn in de samenleving.”

Noordelijkste Raad en Elf

Vraag is of het wat uitmaakt of je burgemeester bent van Den Haag (562.000 inwoners) om maar eens een plaats te noemen, of van Ameland (3.800 inwoners). “Dat maakt veel uit, maar onderschat het eiland niet want hier krijgen we veel wat ze in Den Haag ook krijgen. Omdat onze organisatie veel kleiner is, is dat vaak veel uitdagender. Het gemeentelijk apparaat bestaat bij ons uit honderd mensen, inclusief het gemeentelijk woningbedrijf en de vuilnisophaaldienst. Ik denk dat ze in Súdwest-Fryslân naar de acht- à negenhonderd mensen gaan.” Ook doen ze het met minder raadsleden en wethouders. “We hebben de noordelijkste Raad van Elf”, grapt hij. “We hebben elf gemeenteraadsleden. En twee wethouders.” Ter vergelijking: in Súdwest-Fryslân zijn dat er respectievelijk 37 en 5.

Niet voorop in de polonaise

Stoel is net 61 jaar geworden. Burgemeester zijn kan tot je zeventigste. Over zijn toekomst zegt hij: “Ik ben altijd alert op de uiterste houdbaarheidsdatum. Mooi voorbeeld is Jan Timmer. Toen hij bij Philips kwam, was hij heel erg noodzakelijk anders was het bedrijf echt failliet gegaan, maar het was op een gegeven moment ook erg noodzakelijk dat hij weg zou gaan anders was het bedrijf ook failliet gegaan. Hij was op dát moment de juiste man op de juiste plaats. Dat heeft een burgemeester ook. Die moet op tijd weten wanneer hij weg moet. Ik ben best tevreden op Ameland maar realiseer me ook dat ik maar in een beperkt aantal gemeenten kan functioneren. Je moet mij niet neerzetten ten zuiden van de rivieren. Voorop in de polonaise kun je je niet voorstellen denk ik”, gooit hij weer een kwinkslag over tafel. 

Net vanuit Delfzijl naar Sneek verhuisd, zeilde hij in 1976 zijn eerste Sneekweek. In die tijd was het Joustervaartje - ook wel Coronationstreet genoemd - vaste weekendligplaats van vele bekende Sneker families, waaronder de Doevendansen. “De vaste bemanning van Hans Doevendans was ziek en hij vroeg me hem te vervangen. Ik had een Piraatje, kon zeilen, maar had geen wedstrijdervaring. En dan ook nog eens in een Stern. In de trapeze, ik had ook nog nooit een fok bediend, laat staan een spinnaker. De eerste twee dagen waren de resultaten bagger, 21, 23, 20 of zoiets.” De ommekeer kwam toen de verschillende families in het vaartje, geld beloofden als ze een goed resultaat behaalden. De volgende dag prompt eerste. Glimlachend: “We hadden de smaak te pakken. De dag daarna drie en afgesloten met weer een eerste plek. Bij elkaar opgeteld te weinig voor de hoofdprijs, maar Hans heeft goed gezeild. Want het is vooral zijn verdienste geweest”, geeft hij - altijd bescheiden - de credits aan de stuurman.

Internationaal jurylid

Het volgende jaar stuurde hij zelf, in de Flits, met broertje Hero aan de fok, de jaren daarna met zusje Emmy. Vervolgens een jaar in de Vaurien met Emiel Westerhof en daarna is hij Finnjol gaan varen, een eenmansboot. Hij raakte in de wedstrijdorganisatie verzeild toen de Finnjol in de Sneekweek niet meer het voorgeschreven minimum aantal deelnemers aan de start kon brengen. “Op de wal niets doen, is ook niks en mocht ik mee met het startschip, met het wedstrijdcomité. En zo ben ik ook uiteindelijk in de jury terecht gekomen, in 1987 voor de eerste keer.” Van plaatselijk ging dat naar regionaal, landelijk, Europees en zelfs internationaal. “Ik heb op Loosdrecht nog wel op de zolder van het clubhuis geslapen als voorzitter van de jury.” Via cursussen en opleidingen schopte hij het tot International Judge binnen de ISAF, de overkoepelende wereldzeilbond. Voor het eerst is hij dit jaar niet bij het WK Olympische klassen. “Toen ik in 2021 op Ameland burgemeester werd, ben ik gestopt als international judge. Dat is haast niet te combineren. In de zomer wil ik niet weg van Ameland en in de winter zou je dan naar Zuid-Afrika of Australië moeten en dan ben ik een hele dure judge voor die landen. Dat gaat niet werken.” Zomers niet weg van Ameland heeft te maken met de stroom toeristen. “Zomerdag zijn er dertigduizend toeristen op het eiland met veel evenementen. Daar wil ik bij zijn als burgemeester.”

Blijvende binding met de watersport

Uit het oog zo af en toe misschien, maar Sneek is zeker niet uit het hart. Zijn twee zoons Daan en Klaas Pieter zeilden respectievelijk de Sneekweek en op d’Halve Maen in de SKS, echtgenote Alet maakte tijdens de Sneekweek deel uit van het wedstrijdcomité en zelf is hij komend weekend jurylid op het NK Pampus op het Sneekermeer. Sinds twee jaar is het echtpaar Stoel trotse oma en opa van een kleindochter.

Onderscheidingen

Op zeilgebied is Stoel voorzitter geweest van de Reglementen Commissie, hij is voorzitter geweest van de Zeilraad, adviseur en klankbord voor bestuur en bureau, was docent van de official opleidingen, is trainer van onder meer de Flits geweest, was committee member van de Racing Rule Committee van de ISAF en was International Judge en op regelgebied actief binnen de KWS. Voor zijn inzet heeft het bestuur van het Watersportverbond hem gedecoreerd met de Gouden Verbondsspeld. Lokaal is hij onderscheiden met de titel Schipper in de Orde van de Sneker Pan, toegekend aan mensen die veel hebben betekend voor de watersport in het algemeen en voor de Sneekweek in het bijzonder.

 Tekst: Richard de Jonge / Foto: Laura Keizer




Koop lokaal - bij onze vrienden

Agenda Groot Fryslân

Wees loyaal – aan onze vrienden