Joe Bronya is een opvallende verschijning in Heerenveen “Boksen heeft mij gered!”

Foto: Janita Baron

HEERENVEEN - Vol enthousiasme steekt Jonathan Ekow Bronya van wal over zijn leven en zijn werk. 

De schaterlach verdwijnt niet als hij over zijn verleden vertelt. Al spreekt Joe Bronya, zoals de meesten hem zullen kennen, liever over het nu en over zijn toekomstdromen. Joe heeft inmiddels een Nederlands paspoort, maar werd alweer jaren geleden in Liberia, West-Afrika, geboren. Daarnaast heeft hij Ghanees bloed. “Het was een moeilijke periode voor mij als bokser. Er was oorlog waardoor ik niet alles kon krijgen wat ik nodig had om op hoog niveau mee te doen…” Uiteindelijk moest Joe vluchten en kwam in Nederland terecht. “Zullen we bij boksen blijven?”, vraagt hij. “Dat is leuker!”

Joe’s Nederlandse verhaal begint in een voormalige sportschool aan de Gedempte Molenwijk in Heerenveen, de plaats waar hij uiteindelijk is neergestreken. Die ‘gym’ is er niet meer. “Ik ging gewoon boksen in de gym, lekker fanatiek bezig zijn”, vertelt Joe. Voordat hij het weet, sloten er steeds meer mensen zich bij zijn sessies aan. Geen officiële lessen, maar gewoon meedoen met zijn eigen workout. Daar wordt het eerste zaadje gepland voor een eigen boksschool. “Ik kan dit doen, ik kan groeien in het lesgeven en daarvan mijn werk maken!”, denkt Joe.

Tabe Kooistra

Eigenlijk wil Joe Bronya in die tijd professioneel bokser worden in Nederland, maar de regelgeving werkt hem tegen. Hij blijkt te oud en moet snel een nieuwe carrièrepad kiezen. Gelukkig ontmoet hij Tabe Kooistra, de bekende bokstrainer in Friesland. Tabe vraagt Joe om hem te assisteren bij het trainen van zijn wedstrijdteam bij Boksvereniging Olympia in Leeuwarden. Natuurlijk hoeft Joe niet lang na te denken, dit is zijn kans.

Tabe wil Joe ook helpen om de opleiding tot bokstrainer af te ronden. Een nieuwe uitdaging, zo blijkt. Joe: “Ik was heel erg gemotiveerd! Klein probleempje: een opleiding is moeilijk als je nog nauwelijks Nederlands spreekt. Het heeft een tijdje geduurd om te oefenen met de taal. Ik heb gewacht en gewacht totdat het besef kwam dat mensen het altijd leuk vonden bij mij op les. Ik moest hier echt iets mee gaan doen!” Daarvoor heb je toch echt een opleiding nodig, en ervaring. Dan komen er in een korte periode een aantal extra motivaties op zijn pad.

Joe geeft les in het Time Out Traject voor gevangen in Zwolle. Joe: “Begeleiders zagen de jongens weer eens lachen. Dat doet boksen met ze! Tijdens het boksen vergeet je alles om je heen, ook je problemen.” Daarnaast ontvangt hij een brief van iemand die hem bedankt voor alles wat hij voor hem heeft gedaan. “Die brief was prachtig, heel mooi om te lezen.” En dat doet hem beseffen: “Hier wil ik méér mee doen. Ik heb dé tool, jet boksen, in handen om kinderen en jongeren te helpen.”

Eigen boksschool

In 2018 komt één van Joe’s dromen uit: Bronya Boxing, een eigen boksschool aan de Abe Lenstra boulevard in Heerenveen. Joe vult zijn dagen met diverse trainingen, van individueel tot scholen en van jong tot ouder. Ook gaat hij met alle liefde mee als één van zijn leerlingen een spreekbeurt over boksen houdt. Goudeerlijk geeft hij wel meteen toe: “Ik ben er nog niet. Ik heb al veel mensen geholpen, maar ik ben er nog niet. Ik heb een eigen ruimte nodig waar iedereen op elk moment welkom is, ook om bijvoorbeeld huiswerk te doen of een goed gesprek aan te gaan”. Daarnaast wil Joe graag nog veel meer mensen en kinderen in achterstandswijken helpen met hun weerbaarheid. Wat die weerbaarheid betreft, is er al een begin.

Boksend opvoeden

Inmiddels is het zover dat er speciale ‘boksend opvoeden’ trajecten zijn voor ouders en kinderen. ‘Boksend opvoeden’ is een weerbaarheidsprogramma op maat. Door middel van boksoefeningen worden triggers gekoppeld aan basisemoties om te leren met die emoties om te kunnen gaan. Zo kan Joe kinderen en jongeren helpen om anders te communiceren met hun omgeving. Zo kan hij ze weerbaarder maken.

Er gelden strikte regels bij zijn boksschool: iedereen is gelijk. Je moet elkaar accepteren en respecteren. En niet te vergeten, plezier hebben. “Als je bij mij komt gelden dezelfde regels voor jou als voor een ander. Het maakt niet uit welke baan je hebt. Of je nu een wethouder of schoonmaker bent, wij zijn een team! En dus houden we ons allemaal aan diezelfde regels.” Uiteindelijk is er maar één conclusie mogelijk: Joe bokst voor zijn leven. Het is zijn motor. Zelf verwoordt hij het als: “Boksen heeft mij gered, bij alles wat ik doe.” Ondanks alles wat hij heeft meegemaakt is hij sterk als persoon en zit hij goed in zijn vel. Hij laat zijn verleden hem niet ‘down’ maken. “Boksen is een goede tool voor mij geweest. Daarom gun ik het anderen ook!” Met andere woorden: ken jij iemand die wel één of meer sessies met Joe kan gebruiken? Laat hem of haar dan deze GrootHeerenveen krant lezen.

Door: Janita Baron