Algemeen

Kinderen op ‘oorlogs(fiets)pad’ door Oosthem en Nijezijl

Door: Ynte Dragt

OOSTHEM - De Tweede Wereldoorlog en de Bevrijding zijn in Oosthem en Nijezijl de komende weken helemaal actueel. Pake’s en beppe’s, ouders en kinderen zijn er volop mee aan de slag. En welke trigger zorgt daarvoor? Een herontdekte dorpsfilm! De filmprent ‘Se hawwe it meimakke’ dateert uit 1995 - 50 jaar na de Bevrijding – en bevat interviews door Greetje Hemstra met oudere dorpsgenoten over hun spannende oorlogsbelevenissen. Geen van hen leeft overigens inmiddels meer.

80 jier frijheid in Oosthem en Nijezijl
80 jier frijheid in Oosthem en Nijezijl Foto aangeleverd

Pieter Koot, nu gepensioneerd architect, stond toen achter de camera. Hij vond het document terug op zolder en besloot het te laten digitaliseren – én in een nog aantrekkelijker jasje te steken. Van die taak hebben de filmgroep van de Vereniging Historisch Sneek (VHS) en de Sneker videoclub Windjammer zich meer dan goed gekweten…

Oorlogskennisquiz

Het eindresultaat, een onvervalste her-première, is zaterdag 3 mei te bewonderen in dorpshuis It Himsterhûs. Aanvang 19.30 uur. De amateurfilmmakers van destijds, Hemstra en Koot, zijn dan ook present. Na de 30 minuten durende unieke film is er een oorlogskennisquiz voor koppeltjes van elk een jong en ouder iemand. Bijvoorbeeld: een pake met kleinkind, een oud-tante en haar nichtje, een oudere en jongere buurman/-vrouw.

Misschien weten de kinderen dan nog wel ‘t vaakst het goede antwoord te geven. Want zij zijn immers al op zondag 13 april op ‘oorlogspad’ geweest. Veertig jongens en meisjes van 8 tot en met 15 jaar fietsten in groepjes langs de locaties zoals die in de film voorkomen. Tijdens de puzzeltocht kwamen ze onder anderen onderduikplekken op de boerderij tegen, een klokkenluider op uitkijk in de kerktoren, een Duitse soldaat die fietsen inpikte en de getuigen van de opzettelijke ontsporing van de locomotief in 1944 bij de brug in Nijezijl. Met de kop in de plomp!

Noodlanding Duits jachtvliegtuig

Ook stonden de jeugdige wielrijders letterlijk stil bij de plek aan de rand van Oosthem waar in 1943 een Duits jachtvliegtuig in dichte mist een noodlanding maakte. Dat ging niet zo goed. Het dorp schrok zich rot van de harde klap, maar omdat Duitse hospikken de ernstig gewonde vliegenier gauw afvoerden, het vliegtuigwrak al na een paar dagen was opgeruimd en er geen letter van in de krant verscheen, belandde de crash in het vergeetboek. 

In oorlogsdocumenten is er moeilijk iets van terug te vinden, vooral doordat daarin Folsgare abusievelijk als plaats van ongeluk staat vermeld. Toch heeft Pieter Koot de nodige informatie boven water gekregen.  De piloot, ene Herbert Dehrmann, werd opgelapt in het Leeuwarder Bonifatius Ziekenhuis, maar zou de oorlog niet overleven. In 1944 boorde zijn vleugellam geraakte Messerschmitt zich met hem achter de stuurknuppel hard in Franse bodem…


80 jier frijheid in Oosthem en Nijezijl - Foto aangeleverd