Face to Face met Johannes Thibaudier: “Ik heb geleefd. En ik heb plezier gehad.”

Dat Johannes Thibaudier uit Balk op hoge leeftijd nog een nieuwe auto kocht, past bij hem. Op zijn 94^e besloot Johannes dat hij een elektrische Opel Mokka wilde. Het was geen bevlieging, want auto’s zijn hem zijn hele leven trouw gebleven. Na een tweedehands Hillman Minx werd hij een uitgesproken Opel-man. Kadett, Ascona, Zafira en Mokka volgden elkaar op. “Ik heb altijd Opels gereden”, zegt hij, en opvallend: hij kocht ze allemaal bij dezelfde dealer in Leeuwarden. “Ik woonde al in Voorburg, maar ik kocht in Leeuwarden.”

Koninklijke Luchtmacht

Die trouw kenmerkte ook zijn loopbaan. Johannes Thibaudier had in zijn werkzame leven één werkgever, de Koninklijke Luchtmacht. Hij bleef daar zijn hele carrière. Hij begon na zijn diensttijd in Nederlands-Indië en werd technisch officier. “Terug uit Indië heb ik me aangemeld bij de luchtmacht”, vertelt hij. Zijn functie bracht hem op veel plaatsen. “Ik ben voor de luchtmacht de hele wereld over geweest.” Wat hij precies deed, vertelt hij liever niet. Dat heeft niets met geheimhouding te maken, maar met zijn karakter. “Dat vind ik een beetje opschepperij.” Zelfs als wordt gevraagd naar zijn betrokkenheid bij de komst van F-16’s naar Nederland, houdt hij het graag kort. “Ik was technisch officier en dat was het.”

Uitzonderlijk bestaan

Toch is dat werk een wezenlijk onderdeel van zijn leven. Na zijn pensionering op 55-jarige leeftijd bleef Johannes Thibaudier actief als consultant voor twee bedrijven die zich bezighielden met technische materialen voor gevechtsvliegtuigen. Hij schreef onderhoudsdocumentatie en reisde opnieuw de wereld over. Singapore, Maleisië en Thailand komen voorbij in zijn herinneringen. Johannes vindt het zelf allemaal niet zo bijzonder. “Het was mijn leven gewoon.” Maar wie zijn levensloop overziet, kan moeilijk anders concluderen dan dat hij een uitzonderlijk bestaan heeft geleid. Hijzelf zegt het liever bescheiden: “Je kan het minder treffen in je leven. Ik kan er ook niets aan doen.” In huis herinnert alleen een luchtmacht-pet naast de kapstok aan zijn tijd bij Defensie. Het is Johannes Thibaudier ten voeten uit.

Weinig woorden

Daarvóór was er Nederlands-Indië. Als dienstplichtig soldaat werd Johannes voor bijna twee jaar uitgezonden. “Je kon niet zeggen: wil ik of wil ik niet.” De periode heeft hem gevormd, al praat hij er niet gemakkelijk over. Volgens Johannes is het beeld van de Indië-periode bovendien te eenzijdig. “Met de bril van nu kun je er van alles van vinden.” Natuurlijk zijn er verkeerde dingen gebeurd, erkent hij, maar volgens hem ook goede. “Het is oorlog, hè.” Zelfs met zijn broer, die eveneens in Indië was geweest, sprak hij er nauwelijks over. Die zei na afloop slechts: “Jij hebt het slechter gehad dan ik.” Meer woorden waren blijkbaar niet nodig.

Grote waardering

Zijn werk betekende dat hij vaak onderweg was en dat zijn vrouw Sijbrigje thuis de vaste basis vormde. Samen kregen ze drie zoons en woonden ze ruim 25 jaar in Voorburg. “Ik was veel onderweg. Dat was mijn werk gewoon.” Hij is duidelijk over de rolverdeling. “Mijn vrouw heeft de kinderen opgevoed en was de rots in het gezin. Ik had een leuke vrouw, een lieve vrouw.” Hij roemt haar bovendien omdat ze nooit moeilijk deed over zijn afwezigheid. Wanneer hij thuis was, probeerde hij er ook echt te zijn. “Als je er was, dan was je er ook. Dan was het gewoon quality time.” Zijn woorden klinken eenvoudig, maar verraden grote waardering voor zijn vrouw Sijbrigje, over wie hij het liever heeft dan over zichzelf.

Honderdduizend kilometer met de caravan

Samen haalden de twee alles uit de tijd die ze wél samen hadden. Na zijn pensioen begonnen de grote reizen met de caravan. In totaal reden ze zo’n honderdduizend kilometer door Europa. Zelfs Israël stond op het programma. Met de caravancombinatie voeren ze vanuit Ancona naar Griekenland en vervolgens door naar Haifa. Daarna trokken ze zeven weken door Israël. Ook Scandinavië werd bezocht. De caravan stond nooit alleen maar thuis. Het echtpaar bleef reizen totdat het fysiek lastiger werd om de fietsen achterop te tillen.

Costa Brava

Die reislust was er al veel eerder. In de tijd dat Franco nog dictator in Spanje was, reed het gezin met een vouwwagen, een Alpenkreutzer en een Opel Kadett naar de Costa Brava. Drie kinderen gingen mee. Thibaudier vertelt er nuchter over, zonder zichzelf tot avonturier te verklaren. Dat is misschien wel typerend voor zijn hele leven. Hij heeft veel meegemaakt, maar maakt er zelden een verhaal van.

Rouwbakfiets

Ook werd er veel gefietst. “We hebben altijd zóveel gefietst. Echt met zijn allen.” Dat samen fietsen kreeg een bijzondere vorm bij het afscheid van zijn vrouw. Sijbrigje Thibaudier-Faber overleed in juli van dit jaar. Ze werd met een rouwbakfiets vanuit Balk naar de begraafplaats in Ruigahuizen gebracht. Kinderen en kleinkinderen fietsten mee met in hun midden Johannes op zijn elektrische driewieler. “We hebben met ons allen achter haar rouwbakfiets gefietst.” Bloemen lagen op de bakfiets en de familie vormde een stille stoet, begroet door vele mensen langs de route. Voor Johannes was het een afscheid dat precies bij zijn vrouw en hun gezin paste. “Dat was zo bijzonder.” En vooral: “Mooier ging het niet worden.” Het is een beeld dat de liefde en saamhorigheid van het gezin misschien sterker laat zien dan welke herinnering aan verre reizen ook.

Honkvast

Ook in zijn huisvesting is Johannes altijd honkvast geweest. Voorburg was jarenlang de vaste basis, totdat een bezoek aan Balk hem en zijn vrouw op andere gedachten bracht. Er stond een huis te koop in de krant. Johannes ging kijken en haalde Sijbrigje erbij. “Toen heb ik het gekocht.” Inmiddels woont hij er al ruim dertig jaar. Ook daar bleef hij actief. Hij hielp familie met verbouwingen, timmerde mee toen het huis van zijn zoon en schoondochter verbouwd moest worden en stond klaar als er iets moest worden gemaakt. Hij haalt zijn schouders op en glimlacht. Hij is niet zo van de loftuitingen. Dat praktische, behulpzame karakter hoort bij hem. Niet vertellen wat je allemaal kunt, maar het gewoon doen.

Opmerkelijke bescheidenheid

Een saai leven heeft hij beslist niet gehad. Integendeel. Hij heeft in alle delen van de wereld gezeten, was Indië-ganger, werkte voor de Koninlijke Luchtmacht, was betrokken bij F-16’s, reisde na zijn pensioen verder als consultant, trok met zijn vrouw door Europa en Israël en bleef tot op hoge leeftijd mobiel. Toch spreekt hij daar liever niet te uitgebreid over. Vind dat een beetje opschepperij. Het is een opmerkelijke bescheidenheid bij iemand die zoveel heeft meegemaakt. Misschien is het juist die houding die hem typeert. Hij heeft zich altijd bevoorrecht gevoeld, maar nooit boven anderen willen staan. “Je kan het minder treffen in je leven.” Voor hem lijkt geluk vooral iets waarvoor je dankbaar bent, niet iets waarmee je indruk moet maken.

Laatste autorit

En zo komt uiteindelijk alles samen bij die laatste autorit. Tachtig jaar lang gaf het rijbewijs hem vrijheid. Van Sneek, waar hij ooit zonder rijlessen te nemen zijn rijexamen haalde, tot de verre landen die hij voor zijn werk en later met zijn Sijbrigje bezocht. “Ik heb geen rijles gehad”, zegt hij. “Ik heb het mezelf aangeleerd.” Op zijn 98ste koos hij na een klein ongelukje ervoor de autosleutels aan de kant te leggen. Niet uit angst, maar uit verantwoordelijkheidsgevoel. “Ik dacht: er moet mij niks meer gebeuren.” De elektrische driewieler heeft de plaats van zijn auto ingenomen.

Johannes Thibaudier is nog steeds onderweg, alleen op een andere manier. En wanneer hij terugkijkt, blijft hij opvallend nuchter. “Ik heb geleefd. En ik heb plezier gehad.” Het is de meest treffende samenvatting van een rijk leven: veel gezien, veel gedaan, veel gereisd en nooit naast zijn schoenen gelopen.