Dodenherdenking: De kracht van het verhaal
Sneek - Vanavond is onder grote belangstelling de Dodenherdenking in Sneek gehouden. Dat gebeurde traditiegetrouw bij de drie monumenten. Burgemeester Hayo Apotheker hield een indrukwekkende korte rede, waarbij hij o.a. de 27 namen van vermoorde Joodse Snekers voorlas:
“Wij hadden samen 2 minuten stilte. We herdenken en hebben respect voor de doden. Voor de oorlogsslachtoffers; de verzetshelden, de moedige en ongelukkige soldaat en de onschuldige burgers. We moeten nooit vergeten. De “Kracht van het verhaal”. Koesteren en doorgeven. En daarom dit: 75 jaar geleden begon de systematische vernietiging van joodse mensen. Ook in Sneek. Joodse Snekers. Mensen, namen, jong en oud. Weggevoerd.
Erna Adler 37 jaar
Carolina Bilderbeek 53 jaar
Jozef Engelander 26 jaar
Henri Birnbaum 45 jaar
Lion van Gelder 73 jaar
Bettje Godschalk 66 jaar
Philip Gokkes Onbekend
Bertha Colomb 51 jaar
Esther Gudema 41 jaar
Emma Martina van der Hove 53 jaar
Max Kuijt 47 jaar
Ella Lebenstein 35 jaar
Betty Friederika Maarzen 26 jaar
Mas Maier Obler 70 jaar
Frederika Onderwijzer 60 jaar
Eduard Pino 43 jaar
Jakob Pino 42 jaar
Lina Pino 53 jaar
Margot Pino 23 jaar
Mechgelien Pino 11 jaar
Roosje Pino 59 jaar
Philip Rodrigues 40 jaar
Moritz Rothschild 59 jaar
Berta Sichel 50 jaar
Levie Nathan Velleman 80 jaar
Rozet IJzerman 18 jaar
Samuel Zwart 18 jaar
Twee minuten namen.Van mensen waarvan het levensverhaal stopte. In Auschwitz, Mauthausen en Sobibor.
Namen van families, oorspronkelijk afkomstig uit bv. Duitsland, Polen, Oekraïne of Portugal.Neergestreken in Nederland. Vaak voortvluchtig. Snekers, stadsgenoten, straatgenoten, buren, Julianapark, Looxmagracht, Kruizebroedersstraat.
Met een eigen geloof. Eigen gebruiken. Maar onderdeel van. En via bedrijf, werk en beroep verweven met stad en regio. Samenleven in Sneek. Dat werd in die jaren wreed verstoord. Op onvoorstelbare wijze. Dat mag nooit weer gebeuren. Mensen op de vlucht voor terreur moeten we helpen. Mensen en groepen met een andere achtergrond die een nieuw bestaan willen opbouwen moeten we steunen. En mee samen leven. Een krachtige samenleving kan dat. Dat kon vroeger en dus ook nu. En dat doen we ook. En daar gaan we mee door.
Maar we vergeten nooit.”
Na de toespraak van burgemeester Apotheker las een leerling van ROC Friese Poort, de adoptieschool 2017, een zelfgeschreven gedicht voor. Daarna werden er kransen en bloemen gelegd bij het monument. Vervolgens werd stil gestaan bij de Canadese gedenksteen waar ook een krans werd gelegd en het ‘O Canada’ gespeeld door C.M.V. ‘Harmonie Sneek’ en gezongen door de deelnemers aan de Stille Tocht.
De tocht eindigde bij het Joods monument in de Stadhuistuin. Ook daar werd een krans en bloemen gelegd en sprak William Vermaning namens de Joodse gemeenschap Sneek.
