Oude Thialfbaan moet kinderijs worden, Werkgroep en gemeente enthousiast
In Harlingen en Leeuwarden zijn al ijsverenigingen opgericht. Onder aanvoering van de burgemeester van Aengwirden mr. Frederik Hessel van Beyma thoe Kingma en kantonrechter mr. Marcus van Heloma zitten de notabelen van Heerenveen om de tafel in herensoos Eensgezindheid van Mebius in Nijehaske.
Die avond werd de ijsvereniging Thialf opgericht. Thialf was in hun gedachten de assistent van de Germaanse god Thor. Dat bleek achteraf ietsje anders te zitten, het was een loopjongen. Niettemin werd Thialf de Friese ijs-god. Die landde op de Tjalleberter Petten. Daar konden schaatswedstrijden worden gehouden.
Kortebaan
De schaatswedstrijden waren wél kortebaan. IJsvereniging Thialf probeerde de wilde kanten van die kortebaan - georganiseerd door kroegbazen, en daar stond veel geld op het spel - uit te sluiten. Ook het in onderkleding rijden van de vrouwen op de kortebaan was bij Thialf verboden; geen zedenkwetsende tonelen. En de ‘macht’ van de baanvegers moest worden ingedamd door de Thialf-bestuurders. Zij namen de macht op het ijs over.
De baan was nogal groot. Er werden aan het eind van de negentiende eeuw zelfs internationale langebaanwedstrijden gehouden. Toen moesten de notabelen zich even schamen, want ze moesten zoveel geld geven aan de schaatsers, dat Thialf bijna failliet was.
Munnikspetten
In 1892 werd een nieuwe baan in gebruik genomen aan de Munnikspetten in Heerenveen (achter waar nu de OSG Sevenwolden aan het Fedde Schurerplein staat – red.). Van meet af aan kwamen daar duizenden mensen bij grote langebaanwedstrijden. Op een baan die zo ruim was dat je achter de dikke rijen toeschouwers nog recreatief kon schaatsen. Er stond een groot gebouw voor de consumpties; daar bovenop de machtige Thialfkroon. Die later letterlijk zou worden, want ijsvereniging Thialf werd koninklijk. Toen had het al lang zijn verdiensten gehad in de organisatie van internationale en nationale toernooien.
De notabelen van Thialf speelden ook altijd een rol in de hele schaatswereld. De ijsbaan was ‘s zomers een landbouwhoekje, waar in 1910 ook duizenden mensen kwamen om een vliegstukje van luchtvaartpionier Clement van Maasdijk bij te wonen. De schaatswinters werden echter schaarser. Het waren de mannen van de ijsvereniging Thialf die samen met anderen de kunstijsbaan lieten ontstaan. Ze gaven een lening van 100.000 gulden(!), als het stadion ook de naam ‘Thialf’ zou krijgen en ‘de koninklijke’ de organisatie zou verzorgen van alle wedstrijden. Dat gebeurde.
De notabelen, intussen al lang enthousiaste ijsmensen, pakten hun spulletjes en verdwenen naar het nieuwe Thialf. De baan aan de Munnikspetten bleef vergeten achter. Uiteindelijk maakte de gemeente er wat parkachtigs van. Veel inwoners van Heerenveen gaan daar ‘in slach om’. Op een klein stukje van de oude glorieuze baan staat nog wat water. Soms wordt dat ijs. Dat is alles.
Oud Thialf
Eind 2019 komen we Petra Daling en Sandra Zijlstra tegen. Bewoners van het noordelijke part van Heerenveen, niet ver van die oude ijsbaan. Zij willen daar wat mee. Wat? “Schaatsen!” Simpel antwoord. Samen met Peter ten Hoeve, Johannes Zijlstra, Albert Kluwer, Janny Velstra, Carin de Jong en Douwe Bierma hebben ze de Werkgroep Oud Thialf opgericht. Die werkgroep wil de oude ijsbaan weer terug. Om, als het dan wel weer eens winter wordt, een ijsbaantje te hebben voor de kinderen van de wijkbewoners. Die hebben immers nog nooit kunnen schaatsen. Bovendien, de kunstijsbaan heeft weinig ruimte voor recreatief schaatsen voor kinderen en de ijsbanen van Oranjewoud en Oudeschoot liggen ver weg. Dus wil werkgroep de ijsbaan van 1892 heroprichten. Maar geen wedstrijdbaan Een mooie sfeervolle baan, zoals die in de dorpen in Fryslân overal is. “Dat misse we hjir.”
Enthousiast
De werkgroep Oud Thialf is al op visite geweest bij het gemeentebestuur van Heerenveen en dat was enthousiast. Wil aan alle kanten meewerken. Eerst kijken ecologen nu naar de natuur in dat gebied. Maak je misschien straks plantjes kapot. Petra Daling: “Daar moeten we op afgaan, maar we hebben er wel vertrouwen in.”
Er moet natuurlijk wel het één en ander meer gebeuren en dat hangt weer af van wat de uiteindelijke beslissing is. Komt de hele ring weer onder water, of doe je de helft? Moet er afgeplagd worden, en hoe zit het dan met de sloot? Niet de diep. “It moat snel befêrzen wêze”, zegt Sandra. Er staan wel eens schapen op, moet er nu gemaaid worden? Hoe zit het met de waterafvoer? Daar wordt allemaal aan gewerkt door werkgroep en gemeente.
“Dizze winter miskien al?”
De werkgroep denkt in eerste instantie niet aan een (nood-)kantine, maar wat niet is kan ooit komen. Belangrijk is eerst de gezelligheid, Ze zien het al voor zich, al die kinderen op het ijs. Misschien ‘s avonds de baan ook nog open, dan moeten ze een string led-lichten om de baan maken.
Zo moet stapje voor stapje de ijsvereniging Oud Thialf worden opgericht. Dan zijn ze bestuurders van die oude veelgeroemde baan van de Koninklijke. Wanneer? De gemeente werkt er hard aan. Beide dames kijken naar buiten. “Dizze winter miskien al?”
Door Eelke Lok Foto: Dennis Stoelwinder
