Sebastiaan Kuipers van Ekoplaza Heerenveen: “Wij zijn niet duur, anderen zijn veel te goedkoop...”
En dat is niet verwonderlijk, want zijn ouders Albert en Bertha hadden op de Vleesmarkt een grote kapperszaak en een parfumerie op de Dracht. Als enige van de drie zonen Kuipers koos Sebastiaan voor de retail. In zijn vrije uren meewerken, in de vakanties de zaak van zijn ouders overnemen. Via een aantal tussenstappen sprong hij vijf jaar geleden in het diepe; hij werd ondernemer, franchisenemer van de ecologische Ekoplaza formule. Een volledig biologische supermarkt, is dat een haalbare kaart en is het toekomstbestendig? Wij legden die vraag voor aan Sebastiaan Kuipers.
Eerst even met zevenmijlslaarzen door de voorgeschiedenis van deze in Heerenveen geboren en getogen ondernemer. Hij trad niet in de voetsporen van zijn vader, de kapper. “Dat is een weloverwogen keuze geweest,” blikt hij terug, “en geen verkeerde bleek achteraf. Toen mijn vader de zaak eind jaren zestig overnam van zijn vader waren er in Heerenveen en omgeving zegge en schrijve vier kapsalons. Toen hij stopte waren dat er meer dan zeventig. Dat zegt genoeg.”
Eigen baas
Eenmaal klaar met zijn middelbare opleiding, achtereenvolgens de Leao gevolgd door het MMO, leek zich een carrière in de kleding te ontwikkelen. Eerst bij Flottow Vos in Leeuwarden, gevolgd door een aanbod om bij Old Vic, een respectabele herenmodezaak in Groningen, te komen werken. Maar hij had meer ijzers in het vuur. Halfords, waar hij zijn allereerste bijbaantje had, bood hem een traject aan tot bedrijfsleider, zodat hij na zijn interne opleiding de zeven jaar daarna, beginnend in Groningen en eindigend in Sneek, bedrijfsleider was van verschillende Halfords filialen.
Daarna vond hij de tijd gekomen om zijn horizon te verbreden. Hij werd accountmanager bij Brita, een bedrijf dat gespecialiseerd is in waterfiltratie en groeide door tot ‘field manager’, verantwoordelijk voor de hele buitendienst. In die hoedanigheid maakte hij kennis met natuurvoedingswinkels en de Ekoplaza formule, die bezig was aan een stevige opmars. Toen zijn functie door een reorganisatie kwam te vervallen, besloot hij ‘in het diepe’ te springen en eigen baas te worden.
Biologische supermarkt
Sebastiaan: “Ik ben al een groot deel van mijn leven met voeding bezig. Hou van koken en van puur en gezond eten. Zo ben ik ook opgevoed. Mijn ouders waren middenstanders en kochten bij de bakker, de slager, de groenteboer. Daar kwam geen supermarkt aan te pas. En in mijn gezin, bestaande uit Ellen en mijn inmiddels tienjarige zoon John Vincent, begonnen we ook in toenemende mate biologisch te eten. Ik deed daarvoor in ‘mijn Brita periode’ regelmatig mijn boodschappen bij een klant van me, tegenwoordig een collega, Ekoplaza in Groningen.
Ik stond sympathiek tegenover de Ekoplaza formule omdat deze naadloos bij mijn eigen levensstijl past. Maar met idealisme alleen heb je nog geen belegde boterham. De argumenten die voor mij vijf jaar geleden de doorslag gaven om te beginnen met een Ekoplaza in Heerenveen waren de professionaliteit van het moederbedrijf Udea enerzijds en aan de andere kant het toenemende bewustzijn van consumenten ten aanzien van voeding in relatie tot gezondheid.
Dat merken we niet alleen aan het aantal klanten en de besteding per klant, maar ook aan het type klanten dat bij ons binnenkomt. Het publiek wordt diverser. Bovendien neemt het wantrouwen tegenover de commercieel georiënteerde ‘food-reuzen’ door de recente voedselschandalen toe. Mensen beseffen dat voeding meer is dan ‘maagvulling’, het is de brandstof voor je lichaam.”
Wurgcontracten
“Toegegeven, je betaalt voor biologische producten meer dan voor de niet-biologische producten bij de traditionele supermarkt. Maar wij zijn niet duur, die anderen zijn veel te goedkoop. Want iemand in de voedselketen wordt van die lage prijzen uiteindelijk het kind van de rekening, en in de meeste gevallen is dat de boer. Veel boeren balanceren dan ook op het randje van de financiële afgrond door de wurgcontracten van die machtige supermarktketens.
In de naam Ekoplaza zit het woord ecologisch. Dat betekent dat je je (mede-)verantwoordelijkheid neemt voor het reilen en zeilen van de hele voedselketen. Dus ook voor de boer, die bij veel traditionele ketens het achterste van zijn tong moet laten zien. Die boer moet vooraf weten wat wij in het daaropvolgende jaar van hem afnemen. Dat geeft rust, laat hem als vakman in zijn waarde en geeft hem de ruimte voor ontwikkeling.”
Maar we zien toch bij de traditionele ketens ook steeds meer biologische producten verschijnen?
“Ja, juist daarom is het goed om het verschil aan te geven tussen biologisch en ecologisch. Biologische producten worden geteeld zonder kunstmest en kunstmatige bestrijdingsmiddelen en geproduceerd zonder toevoeging van synthetische conserveringsmiddelen, geur-, kleur- en smaakstoffen. Maar het zegt niets over de manier waarop er met de keten wordt omgegaan.
Ecologisch gaat een stapje verder, want niet alleen worden alle producten op de biologische manier geteeld, maar ook de bedrijfsfilosofie moet in overeenstemming zijn met de natuurlijke kringloop. Er worden voorwaarden aan het bedrijf gesteld: wat doe je ten aanzien van energie, hoe ga je met je afvalstromen om, onderneem je maatschappelijk verantwoord? Wij zijn als enige winkel in Heerenveen gecertificeerd als Ekowinkel.”
“Bovendien is ecologisch op de lange termijn goedkoper, omdat er met respect met onze aarde wordt omgegaan.”
Ekoplaza
Het moederbedrijf van Ekoplaza is Udea in Veghel, een ‘veteraan’ op het gebied van natuurvoeding. In 2010 startte Udea met de Ekoplaza formule. De eerste ambitie om biologisch en ecologisch uit de ‘geitenwollensokken sfeer’ te trekken werd met laagdrempelige, breed toegankelijke, honderd procent biologische supermarkten gerealiseerd. Anno 2019 telt de keten 75 Ekoplaza supermarkten. Bovendien heeft het moederbedrijf onlangs branchegenoten Natudis, Kroon en Hagor overgenomen. In het supermarktsegment weliswaar een kleine speler, maar wel een die volledig ecologisch werkt en verder dezelfde faciliteiten heeft als de grote ketens.
Door Wim Walda
