Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel “Kin it hjir net bliuwe sa’t it is?”
Hij woont aan de Streek, maar een klein eindje zuidelijker loopt immers de Hege Dyk. Vroeger was dat de vaarroute in het turfgebied. Stel dat je die nog eens zou kunnen opengraven. Want zoveel meer hebben ze de toeristen ook niet te geven.
Daar zitten ze echter niet mee. Zo zijn ze daar niet. ‘Daar’ is Sintjohannesga en Rotsterhaule, twee dorpen die gewoon in elkaar overlopen, en een stukje verder, Rohel, aan de over van het Tjeukemeer.
Een positieve flow
Ooit een arme streek, de turfgravers verdienden niet veel. Nu is het eigenlijk een lange streek huizen, die hier en daar wat uitbollen, tot wat je dan een dorp noemt. Maar de drie dorpen zijn organisatorisch samengeklonterd tot één gemeenschap. Zo noemen ze het ook op hun website, die bedoeld is om de bevolking van bijna 1300 zielen zo dicht mogelijk bij elkaar te brengen.
Dat lukt. Vivian Nijholt, secretaris en Thijs Maat voorzitter van Dorpsgemeenschap Sintjohannesga e.o spreken enthousiast over een traject, wat ze een aantal jaren geleden hebben ingezet. Dorpsbelang schudde aan de boom. Geen gewone ledenvergadering meer, maar in groepjes bij elkaar zitten en ‘zeuren’. Wat bleek, Sintjohannesga zeurde niet. “Wy seine, we bin intermediair, mar we kamen yn in posityve flow,”
“We ha hjir alles noch”
Met die wetenschap was het lekker werken. Dorpsbelang werd een soort evenementencommissie. Zo is kort geleden een documentaire film gemaakt over Sintjohannesga en omgeving in de Tweede Wereldoorlog. Honderden dorpsbewoners hebben hem intussen gezien, hij draait nog een paar keer. Ook de scholen deden mee.
Vivian Nijholt: “We ha hjir alles noch, twa skoallen, in kroech, bedriuwen, in winkel”. Daar zit de leefbaarheid in, daar zijn ze, en ook de inwoners, best tevreden mee. De rest van de leefbaarheid regelen de verenigingen, waarvan er een dikke twintig zijn. En vanzelfsprekend het spontaan ontstane promotieteam ‘Abe Sjipkop’, genoemd naar een oud Fries gedicht. Die organiseren feestavonden, maar ook Oud & Nieuw-vieringen en de Dodenherdenking.
En Dorpsbelang is dus ook zo’n evenementenorganisator geworden. Zoals nu met het bijenlint. Idee is om in het voorjaar een bloemenzee te maken, waar veel insecten hun weg kunnen vinden. De schoolkinderen hebben in de laatste dagen van september de zaden bij de Molenstelle tussen De Streek en de Hege Dyk in de grond gestopt.
Rustig en/of actief
“Wy wolle in aktyve rol spylje”, zeggen de beide bestuursleden. Dat kan ook, want ze hebben afgesproken dat ze na vier jaar al weer moeten aftreden. Het blijkt dat veel mensen wel zin hebben in een kortstondig vrijwillig optreden, maar niet lang op dezelfde plaats willen blijven zitten.
Als Thijs Maat het in zijn karakterisering heeft over ‘een rustig dorp’, dan is dat tussen aanhalingstekens, want ze leven er best actief. De streek is heel erg zichzelf. Daarom is er een winkel. Daarom zijn er talloze bedrijven en bedrijfjes, waarbij de diverse bakkerskunsten van de inwoners zelfs landelijk in het oog lopen. “Mar we ha hjir ek nochal wat mechanisaasjebedriuwen”, zegt Thijs.
Vivian is nog enthousiaster. Ze roemt de communicatie via Facebook, dat nog veel meer aan de binding doet dan de website. “Dy moat noch wat ferbettere wurde.” En als Thijs het heeft over ‘rustig’, heeft Vivian het over ‘actief’. En ze komen samen heel tevreden over de eindstreep, waar ze Sintjohannesga en omgeving uiterst leefbaar noemen. Niks mis met dat enthousiasme, dat hadden de inwoners hen al verteld.
Skeelerbaan op de ijsbaan
De dorpen zijn gericht op Joure en Heerenveen. “Miskien wol wat mear op De Jouwer”, zegt Vivian. En Thijs wijst op de ligging, zo mooi dicht bij de aders die naar verder werk en de wereld kunnen leiden via de A7 en de A6.
Het maakt hen helemaal niet uit bij welke gemeente ze horen. Ze zijn op zichzelf. Ze hebben in dit geval een goede verstandhouding met de dorpencoördinator van De Fryske Marren. Die soms plotseling wordt geconfronteerd met het actieve deel van de bevolking. “Ja, we wolle yn gearwurking mei de iisklub besykje in skeelerbaan op de iisbaan te meitsjen.” Een skeelerbaan in Sint Johannesga? “Ja, in megagrut projekt!” En dan kijken ze meer op tegen het krijgen van de vergunningen dan het werk. “Dat baantsje leit der sa mar.”
Mienskip
Als ze Sintjohannesga, Rotsterhaule en Rohel moeten kwalificeren weten ze het beide wel. “Mear mienskip”, denken ze dan bijvoorbeeld het verderop liggende Rottum. Dan komt de uitleg daarvan. Er is een feest, zeg maar het Dorpsfeest. Of een evenement, bijvoorbeeld het Bevrijdingsfestival, wat dan ook. Dan komen er de volgende ochtend genoeg mensen om alles even op te ruimen. Maar als ze gevraagd waren om het te doen, waren ze niet gekomen.
“Sju, wy ha it hjir net oer nije dingen lykas glêsfezel. Of it klimaat. Dat is net net foar ús. Dat seinen alle minsken daliks tsjin ús: ‘Kin it hjir net bliuwe sa’t it is?’ Eigen mienskipssin.”
Door Eelke Lok Foto’s: Orange Pictures
