‘Professor’ Melle van der Goot Busje komt Zo…!!

Honderden modellen van DAF-vrachtwagens en ZWH-bussen staan er in de vitrines van het stulpje van Melle van der Goot uit Ruigahuizen, 0p een steenworp van de Luts. In zijn kasten ordners met duizenden foto’s van bussen, van haltes, van conducteurs en conductrices. Op en naast de kast koppen met petten, paspoppen met complete uniforms, kaartjesautomaten, kniptangen en andere memorabilia. Er blijft niet veel te raden over ten aanzien van de passie die deze 61-jarige in Ruigahuizen woonachtige ‘brêgewipper’ van de brug bij Osingahuizen stevig in zijn klauwen heeft.

Hij kwam 61 jaar geleden ter wereld in Wijckel als enig kind op de melkveehouderij van zijn ouders. Zijn vader overleed op jonge leeftijd, waarop Melle als jochie van veertien jaar het boerenbedrijf probeerde voort te zetten met zijn moeder. “Je denkt dat je alles aankan op die leeftijd, maar het gevolg was wel dat ik rond mijn twintigste jaar te maken kreeg met een krakkemikkige rug. Arbo-voorwaarden bestonden toen misschien al wel maar als ‘jongkerel’ van twintig denk je dat de wereld aan je voeten ligt. Ik werkte op de boerderij en daarnaast bij diverse loonbedrijven. Begin jaren tachtig zijn we gestopt met de boerderij en kwam ik volledig in dienst bij een loonbedrijf, waar ik door de ‘superheffing’ en de gevolgen daarvan voor veel boeren mijn congé kreeg.”

“Vervolgens heb ik een fors aantal jaren gewerkt in de groenvoorziening. Aanvankelijk voor Donker uit Sneek, later door het Sneker bedrijf gedetacheerd bij Schiphol. Dat vind ik nog steeds een van de mooiste periodes uit mijn leven. Er was altijd reuring met die vliegtuigen, Amsterdam is een wereldstad, dus van verveling was geen sprake. Dat heb ik twaalf jaar met erg veel plezier gedaan.”

Hobby

“Mijn vrouw was de aanstichter van mijn inmiddels fors uit de hand gelopen hobby. Melle zei ze, je moet zien dat je een of andere hobby krijgt. Nou wilde het toeval dat ik uit mijn jeugd nog een aantal modelautootjes had van DAF-trucks met aanhanger. Die ben ik toen gaan verzamelen en via Willem van der Honing uit Joure, een gepokt en gemazelde DAF-verzamelaar, kwam ik ook op de ruilbeurzen terecht in Driebergen en Houten. Het was toen een en al DAF en Scania dat de klok sloeg. Pas in de negentiger jaren kwamen de bussen in beeld. Ik vond bij een man in een schoenendoos een paar foto’s van Zuid West Hoek (ZWH) bussen. Nou wilde het toeval dat ik vroeger met de ZWH van Wijckel naar Sneek reisde, waar ik toen op de technische school zat. Dus daar had ik wel binding mee. In een andere hal vond ik op aangeven van betreffende verkoper nog veel meer foto’s van ZWH-bussen. Door deze man, die bij de FRAM in Heerenveen werkte, werd het vuurtje aangewakkerd. De FRAM was ontstaan in het begin van de jaren zeventig door de fusie van een aantal streekvervoerders, waaronder de ZWH. Van hem kreeg ik een wagenparklijst en daarmee was het hek van de dam, want dan wil je van iedere bus een foto.

Foto’s van de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM) te Heerenveen, de Noord-Oost-Friesche Autobusonderneming (NOF) te Dokkum, de Leeuwarder Auto Bus Onderneming (LABO) in Leeuwarden, het Leeuwarder Auto Bedrijf (LAB) in Leeuwarden en de ESA Lijndienst Exploitatie Maatschappij volgden. De veerdienst per boot van Stavoren naar Enkhuizen en de tram in Friesland kwamen erbij. “Maar de hoofdmoot was ZWH en daar gaat mijn hart nog steeds een paar slagen sneller van kloppen, maar het openbaar vervoer in heel Friesland had mijn interesse. Maar Friesland, daar trek ik de grens. Anders is het einde zoek.”

Eerste boek

“Overigens had ik als jochie van drie turven hoog al wat met bussen, want mijn ‘zeepkist’ was een ZWH-bus, zo ontdekte ik later in een fotoboek van mijn oma en op het raam zat een buskaartje geplakt, dat we toen blijkbaar hadden bewaard.”

“In 2002 mocht ik in een Omrop Fryslân programma een oproep doen voor foto’s van ZWH-bussen. Toen brak de hel los, foto’s, chauffeurspak, kaartjesautomaat, een kaartjestang, conductricetasjes, de telefoon stond niet stil. Henk Dijkstra, de toenmalige directeur van het streekmuseum in Oudemirdum stimuleerde mij om een tentoonstelling te organiseren in het museum. En dat werd een complete ZWH-reünie, minstens driehonderd ZWH-ers, conducteurs, chauffeurs, conductrices. Daar ontstond ook het idee om een en ander vast te leggen in een boek. In het begin keek ik daar wat vreemd tegenaan, want daar heb ik helemaal geen ervaring mee. Maar mijn vrouw reageerde dolenthousiast en met zijn tweeën zijn we daar ingedoken. De kosten om een boek in eigen beheer uit te geven waren niet voor de poes, dus zijn we op zoek gegaan naar bedrijfsmatige sponsors. De reacties waren boven verwachting, dus de financiering kwam wel goed. Wat volgde was een monnikenwerk van foto’s uitzoeken, teksten erbij schrijven, in archieven speuren, waar ik waarschijnlijk nu nog mee bezig zou zijn geweest zonder de hulp van mijn vrouw, want ik kon de computer nog niet aan en uit krijgen zonder haar hulp.”

Bedrijfsbrand

“Om een lang verhaal kort te maken, nadat ik tot driemaal toe op het punt had gestaan om de hele bliksemse boel in de kachel te donderen, kwam het einde toch in zicht en in 2004 verscheen ‘De ZWH Bus – Een hele onderneming’. De introductie had best wat voeten in aarde, want de boeken die in de binderij in Zwolle lagen, waren in vlammen opgegaan door een bedrijfsbrand. De drukker heeft in de kerstvakantie doorgewerkt om toch alles voor de presentatie in orde te krijgen en een uur voordat het boek zou worden aangeboden aan wethouder Ynze de Boer van Gaasterlân-Sleat, tevens oud ZWH-buschauffeur, werd er een pallet boeken op mijn stoep neergezet. Binnen vier weken was de eerste druk van 700 boeken uitverkocht en nog eens een paar maanden later de tweede druk.”

LABO

Het tweede project van de Ruigahuister ‘professor’ betrof de LABO, de Leeuwarder Auto Bus Onderneming, waarbij hij via een oproep in de Franeker Courant in contact kwam met de oprichter van de LABO, de heer Tolman. Die stelde al zijn materiaal belangeloos ter beschikking. In 2014 verscheen zijn tweede boek ‘Met de LABO door Noord Oost Friesland’ en het derde boek over de NTM is in de maak.

Dat busje komt zoo…

Melle mist in zijn verzameling nog een conductricepakje, maakt niet uit van welke maatschappij, en een koekblik van de Stavoren - Enkhuizen veerdienst. Wie oh wie…