Honderdste Floralia Bontebok “Opgericht om woestelingen fatsoen bij te brengen”
BONTEBOK - Vijftien foodtrucks, zeven live-acts, een streekmarkt, een wandeltocht van tien kilometer, een playbackshow, een jubileummiddag, van alles te beleven voor de kinderen, de grootste oldtimer brommertocht van het noorden met tweehonderd deelnemers en zo staat er nog veel meer op het programma van de honderdste editie van Floralia Bontebok.
Waar een klein dorp groot(s) in kan zijn. Toch, donkere wolken pakken zich samen.
Het dorp Bontebok telt maar rond de 440 inwoners en toch worden elk jaar weer de schouders eronder gezet met als streven de Floralia-uitvoering weer beter te laten zijn dan de editie van het jaar daarvoor. Rixt de Boer zat zes jaar in het bestuur van Plaatselijk Belang Bontebok, verleende in die hoedanigheid hand- en spandiensten en is sinds dit jaar één van deze ‘schouders’ van het evenement. De honderdste editie van Floralia Bontebok is op vrijdag 30 juni en zaterdag 1 juli.
Groots uitpakken
“Omdat het de honderdste keer is, wilden we groots uitpakken”, zegt Rixt de Boer. “We hebben een bijeenkomst gehad en daar kwamen zestig, zeventig vrijwilligers op af. Die mochten aangeven welk deel ze voor hun rekening wilden nemen zodat iedereen zijn eigen groepje had. Zo hebben we allemaal kleine groepjes met vrijwilligers.”
Rixt zit bij de kindercommissie en doet de communicatie van het evenement. Haar man Marijn is verantwoordelijk voor de terreindeling, opbouw en de muziek. “Wat ik zelf altijd erg leuk vind, is de bult zand die er elk jaar wordt neergegooid. Kinderen vermaken zich kostelijk met die bult zand, terwijl de ouders er omheen zitten. Die brommertocht is ook zo mooi. Wij wonen op de route en dan zie je die oude Zündapps, Kreidlers en Puchs voorbijkomen in de ochtend wanneer ze ernaartoe gaan. Prachtig om te zien. Tot voor een paar jaar geleden was de playbackshow een hoogtepunt van het feest. Het is dan ook vooral bedoeld voor oud-inwoners en mensen die vroeger meededen. Die doen nu weer - stukken ouder - hun act van jaren geleden.”
Donkere wolken
Elk jaar, met uitzondering van de oorlogsjaren en de coronaperiode, is er een Floralia in het dorp georganiseerd. Maar zoals gezegd, er pakken zich donkere wolken samen boven het evenement. Rixt de Boer: “Het is misschien wel de laatste keer. Iedereen wil altijd wel meehelpen, maar er zijn geen mensen die de kar willen trekken; geen mensen die in het bestuur plaats willen nemen, zorgen voor de vergunningen, dingen met de gemeente bespreken, verantwoording willen dragen. De huidige bestuursleden zitten er al vijftien tot twintig jaar en die hebben aangegeven dat het dit jaar de laatste keer is. Erg jammer.”
Blauwe knoop
Onder de titel ‘Floralia Bontebok 100 jier - de unike histoarje fan in doarpsfeest’ heeft Marten Veenstra een 240 pagina’s dik boek samengesteld. “Een plaatjesboek,” verduidelijkt Veenstra, “want ik ben beslist geen tekstschrijver. Onderzoekend ben ik de leukste dingen tegengekomen. De turfarbeiders werden betaald vanuit de kroeg en die kroeg was van de veenbaas. Die had als belang dat er drankjes werden geschonken. Het gebeurde wel dat arbeiders hun halve loon opdronken en zo maar met de helft thuiskwamen. De socialisten zijn daartegen in actie gekomen en hebben ‘de blauwe knoop’ [sic!] opgericht om het gebruik van alcohol te ontmoedigen. Mijn pake was daar ook lid van, terwijl hij wel zeker een borreltje dronk. Ik snapte daar als kind niets van”, lacht hij. (Leden van de verschillende verenigingen tegen alcoholmisbuik waren vaak te herkennen aan een speciale blauwe knoop; vandaar de algemene uitdrukking ‘lid van de blauwe knoop’ voor geheelonthouders – red.).
Weekloon als hoofdprijs
De eerste Floraliavereniging werd in 1870 opgericht. Er waren er op een gegeven moment honderden van in Nederland. Tegenwoordig zijn ze bijna allemaal verdwenen. Friesland kent er nog twee: naast Bontebok heeft Langezwaag ook nog een Floralia.
Veenstra: “Het zijn verenigingen, indertijd opgericht om de arbeiders, de woestelingen, het rare volk dat hier zogenaamd woonde, een beetje fatsoen bij te brengen en het vergroten van de saamhorigheid. Door het verstrekken van stekjes die dan moesten worden opgekweekt. Dat hebben we gezien in advertenties uit de jaren dertig. Er waren echt wedstrijden met serieuze hoofdprijzen van vaak wel een weekloon. Daar wilde je wel je best voor doen. Door al dat graven in de historie kwam ik ook het 25-jarig bestaan van de zuivelfabriek in het dorp tegen. Dat werd gevierd met een heuse grote feesttent. Er waren revues, bezocht door zeshonderd mensen, een groot feest. Niet toevallig misschien is in dat jaar ook de Floralia Bontebok opgericht. Dat wilden ze blijkbaar vaker. Maar ik kwam ook tegen dat er twee toneelverenigingen waren. En dat in zo’n klein dorp als Bontebok. Dat bij het jaarlijkse feest er een draaimolen stond, later omgebouwd tot zweef. De draaimolen werd over het water hier naartoe vervoerd. Ter plekke aangedreven door een paard dat steeds rondjes liep.”
Het jubileumboek ‘Floralia Bontebok 100 jier’ wordt gepresenteerd tijdens de Floriala. Ook is er een historische tentoonstelling en uiteraard een bloemenshow. Geert van Tuinen en Griet Wiersma zijn aanwezig met verhalen en muziek.
Door: Richard de Jonge
