Algemeen

FOTO’S / Met sekslokstof schieten in de strijd tegen eikenprocessierups bij Rijs

RIJS - In De Fryske Marren werd onlangs een start gemaakt met een andere manier van het bestrijden van de eikenprocessierups, waarvan de haartjes kunnen zorgen voor jeukende branderige huiduitslag en soms ontstoken ogen. Het gaat om een proef in het laantje op de kruising Smitsleane en David de Wildwei in Rijs. Balletjes met sekslokstof lijken een veelbelovende bestrijdingsmethode te zijn.

Met een paintballgeweer en sekslokstof de eikenprocessierups bestrijden Foto Gewoan Dwaan - Douwe Bijlsma
Met een paintballgeweer en sekslokstof de eikenprocessierups bestrijden Foto Gewoan Dwaan - Douwe Bijlsma

Medewerkers van Terra Nostra liepen in opdracht van de gemeente schietend door het laantje, dat is uitgekozen voor de test in de strijd tegen de irritante rups. Hierbij worden balletjes met sekslokstof uit een paintballgeweer tegen de eikenbomen met nesten geschoten. De speciale ‘bommetjes’ die worden gebruikt worden in de natuur snel afgebroken.

Paringsverstoring
Het idee is dat de lokstof de paring van de eikenprocessie vlinders moet verstoren. Het mannetje raakt door de pheromonen het pad naar de vrouwtjes volledig kwijt. Daardoor kunnen de vrouwtjes minder bevruchte eitjes op de bomen afzetten, waarmee er volgend jaar minder nesten komen en dus ook het aantal irriterende rupsen afneemt.

Bijkomend voordeel is dat de methode door de specifieke sekslokstof alleen effect heeft op de populatie eikenprocessie vlinders. Er zijn geen nadelige neveneffecten op andere dieren, planten of op de volksgezondheid.

Doelstellingen
Er zijn drie doelstellingen aan het proefproject gekoppeld. Ten eerste het verminderen van het aantal eikenprocessierupsen. Het tweede doel is het testen van de inzet van feromoonverwarring voor paringsverstoring van de eikenprocessie vlinders. De feromooncapsules worden met behulp van de Pherolauncher, het paintballgeweer, aangebracht. Tenslotte het beoordelen van de praktische en financiële haalbaarheid van de feromooncapsule techniek.

Aangezien er voorafgaand aan de proef een nulmeting, de nesten in het laantje en het weiland er omheen zijn geteld en op formaat beoordeel, is gedaan kan men volgend jaar vaststellen of de methode van paringsverstoring werkt. Voor de monitoring zijn in het proefgebied ook drie feromoonvallen opgehangen. Daarin worden de mannetjesvlinders gelokt, waarna ze er niet meer uit kunnen. Dit biedt een indicatie van het aantal eikenprocessie vlinders in de directe omgeving.

‘Ei van Columbus’
Eerdere tests in andere gemeenten hebben reeds laten zien dat er een positief effect van de methode is. Op de proeflocaties nam het aantal nesten met minimaal de helft af. Daarmee lijkt dit het ‘Ei van Columbus’ in de bestrijding te zijn, zo liet de provincie Fryslân eerder al weten.

Naast de werkwijze van paringsverstoring blijft gemeente De Fryske Marren ook het opzuigen van de nesten en de inzet van aaltjes gebruiken. Deze aaltjes, ook wel nematoden, leven een in gastheer, veroorzaken een darminfectie die er op zijn beurt weer voor zorgt dat de eikenprocessierups stopt met vreten. De rups gaat dan binnen 5 tot 10 dagen dood.

Met een paintballgeweer en sekslokstof de eikenprocessierups bestrijden Foto Gewoan Dwaan - Douwe Bijlsma
Met een paintballgeweer en sekslokstof de eikenprocessierups bestrijden Foto Gewoan Dwaan - Douwe Bijlsma
Met een paintballgeweer en sekslokstof de eikenprocessierups bestrijden Foto Gewoan Dwaan - Douwe Bijlsma
Met een paintballgeweer en sekslokstof de eikenprocessierups bestrijden Foto Gewoan Dwaan - Douwe Bijlsma
Met een paintballgeweer en sekslokstof de eikenprocessierups bestrijden Foto Gewoan Dwaan - Douwe Bijlsma
Met een paintballgeweer en sekslokstof de eikenprocessierups bestrijden Foto Gewoan Dwaan - Douwe Bijlsma