JOURE - Wat begon als een dans over haar leven, is omgezet naar: dansen ís haar leven. ‘Van moe naar moed, van pijn naar zijn’ staat op haar persoonlijke website over het leven vieren. Ze krijgt te maken met meerdere chronische ziektes, ze komt daardoor veel op bed te liggen, zo veel dat ze er op een gegeven moment een jaar niet uitkomt. Op het moment dat ze zo is verzwakt, krijgt ze een visioen, wat een keerpunt is in haar leven. Haar doelen zijn nu duidelijk. Ze wil uit bed, uit de rolstoel, zonder rollator, zonder stok weer fietsen en weer dansen. Op dit moment danst ze mee in ‘mijn24uur’ een danstheaterproductie van Leefmeesters. We spreken Vera meerdere keren over haar bijzonder creatieve kijk op het leven.
DEEL 1
‘Ik ben ziek’
Het eerste deel van ons gesprek vindt telefonisch plaats voor haar danspremière.
Vera Mulder (1995) woont sinds een paar jaar in Joure, maar is opgegroeid in Bolsward. Ze is enig kind. Ze vertelt dat ze goed mee kon komen op school. Ze houdt als kind al van show en bewegen. Zo zat ze op majorette dansen, deed aan wedstrijdzwemmen en waterpolo. Ze had een actief en sociaal leven. Op haar veertiende krijgt ze tijdens een vakantie buikgriep, maar hiervan knapt ze eigenlijk niet goed op, ze blijft vermoeid. De arts adviseert haar moeder Vera AA Drink te geven, daar zou ze wel energie van krijgen. Tot haar moeder zei: “We kunnen er wel een tank in gooien, maar dat gaat niet werken.”
Ze ging één à twee uurtjes naar school en de rest van de dag lag ze op bed, toch deed ze mee met de eindmusical en lukte het haar om over te gaan naar 4 vwo bij het Marne College in Bolsward. Ze is op dat moment vijftien jaar, ligt veel op bed en kan haar hobby’s niet meer uitvoeren. Ze mist haar vrienden en vriendinnen, iedereen gaat door, ze voelt zich eenzaam. In het ziekenhuis kunnen ze niks vinden, uiteindelijk krijgt ze de onder andere de diagnose CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom). Ze krijgt een schema om structuur in haar leven te brengen, hier wil ze zich zo goed mogelijk aan houden, want haar idee: hoe beter ik mijn best doe, des te sneller ik beter kan worden, toch?
‘Ik grijp mijn kans’
Vrienden blijven haar uitnodigen voor feestjes en als zij zichzelf teveel als die zieke persoon ziet, zorgen deze vrienden ervoor dat ze zich blijft herinneren wie ‘Vera’ is. Ze ziet haar toekomst in dans en theater, ze wordt afgewezen voor de opleiding docent theater in Leeuwarden en gaat kunst, cultuur en media studeren aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hier voelt ze zich zo op haar plek met allemaal gelijkgestemden, en het op zichzelf wonen is leuk, maar ook confronterend want alle taken komen ineens op haarzelf aan. Ze doet nogmaals auditie voor de opleiding docent theater, wordt wel aangenomen en verhuist naar Leeuwarden.
“Ik ben zo blij dat ik de kans kreeg, ik dacht nu begint mijn leven ik ben er dan ook vol voor gegaan”, vertelt Vera enthousiast. “Het waren tot nu toe de twee mooiste jaren uit mijn leven, van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds ademt alles wat je doet theater, je bent alleen maar aan het maken en het samenwerken. In de pauzes lag ik vaak in een kamertje even te slapen. Hoe ik het heb gedaan weet ik niet, ik denk dat ik die twee jaar op adrenaline heb geleefd. Daarna stortte ik in: ik kon niet meer.”
‘Ik was een hoofd op pootjes’
Ze is zo moe en kapot dat ze in een revalidatiecentrum in Enschede terechtkomt. Daar leert ze hoe ze haar grenzen kan aangeven. “Dit was confronterend ik was een hoofd op pootjes en nu leerde ik mijn lichaam voelen door emoties toe te laten.” Op 23-jarige leeftijd krijgt ze de diagnose fibromyalgie, ook wel weke delen reuma genoemd. Ze vertrok slechter uit Enschede, dan dat ze er binnenkwam. Zo slecht dat ze uiteindelijk in 2018 en 2019 een jaar op bed ligt. Door volledige uitputting.
Haar uitzicht was het plafond. “Mijn toekomst was niet verder dan de volgende ademhaling”, vertelt ze. “Ik leefde in een soort aquarium en kwam letterlijk de drempel niet over. Ik had huishoudelijke hulp en vrienden en mijn ouders brachten eten. Het enige wat ik kon verdragen was het luisteren naar podcasts, verder sliep ik.” Ze is zo verzwakt dat ze een visioen krijgt. Ze ziet wat haar doelen zijn en ze wil deze hoe dan ook bereiken. Dit is letterlijk een keerpunt in haar leven.
DEEL 2
‘Ik ben herstellende’
Voor het tweede deel van ons gesprek vindt bij Vera thuis plaats. Aan tafel zit een enthousiaste jonge meid, met sprankelende ogen in een huis vol bloemen van de danspremière die afgelopen donderdag heeft plaatsgevonden. Vera heeft een extreme hoeveelheid levenslust en veerkracht in zich zitten. We gaan nog even terug in de tijd. Eén van haar doelen na haar visioen: de Elfstedentocht fietsen. Ze begint stap voor stap. “Stap één: met de rollator, haar schoenen pakken uit het schoenenrek in de gang, stap twee: schoenen aan doen, stap 3: terug naar bed, visualiseren met mijn schoenen aan hoe ik aan de start sta bij Bolsward en fiets door Leeuwarden. Ik ga kijken naar wat ik wèl kan, het is loodzwaar en keihard werken, maar ik had alles al verloren, er viel alleen maar te winnen.”
Er ontstond weer perspectief. “Ik durf weer te vertrouwen.” Ze noemt dit haar herstelreis. Deze is hard en pittig, maar nu ze mag zijn wie ze is en haar pijn en emoties mag toelaten voelt ze zich vrijer. Ze verhuist van Leeuwarden naar een gelijkvloerse woning geschikt voor haar elektrische rolstoel op een benedenverdieping in Joure. Hier gaat haar proces verder. ”Wanneer ik met mijn rolstoel ging rijden, visualiseerde ik dat ik aan het lopen was. Als ik naar mijn schaduw keek klopte deze niet met het beeld dat ik in mijn hoofd had. Ik zag een rijdende rolstoel terwijl ik dacht dat ik aan het lopen was. Maar het visualiseren helpt mij om mijn lichaam in beweging te zetten.”
Vorig jaar ontdekt ze dat er in Joure danslessen worden gegeven door de Stichting Dans op Recept. Dit zijn danslessen voor mensen die met pijn leven en chronische ziektes, zoals Parkinson, migraine et cetera. Een zijtak van deze stichting is Leefmeesters en die verschillende voorstellingen verzorgt. Vera meldt zich aan voor de lessen, raakt daardoor in gesprek met mensen en dans wordt weer onderdeel van haar leven.
‘Ik dans’
“Dansen werkt voor mij helend. Ik voel me vrij om zonder schaamte op het podium te dansen. Na een paar samenwerkingen word ik uiteindelijk benaderd om deel te nemen aan de voorstelling ‘mijn 24 uur’ van Leefmeesters. Dat is danstheater waar in zestig minuten drie verhalen worden ‘verteld’ door mensen met een chronische ziekte. Ik vertel mijn eigen verhaal met mijn lichaam als instrument onder begeleiding van cellist Carel van Leeuwen. Het is dansen op gevoel, van binnen naar buiten. Geen enkele voorstelling is voor mij gelijk omdat ik de emoties die ik op dat moment voel gebruik om mijn lichaam aan te sturen in de bewegingen die ik maak. Wat ik zo mooi vind is dat ik mijn gevoelens met volledige overgave kan overbrengen op de toeschouwers , waardoor zij op hun beurt ook weer gevoelens ervaren. Het proces werkt bevrijdend. Mijn lichaam was mijn vijand, maar wordt nu mijn instrument.”
‘Ik leef’
“Ik voel urgentie om de dingen te doen die ik doe. Ik leefde in angst voor pijn, maar leef nu mijn leven mét de pijn, daardoor krijg ik zelfvertrouwen.” Vera is avontuurlijk van aard en houdt ook wel een beetje van extremen. Dat blijkt wel uit de voorbeelden die ze geeft. Zo heeft ze haar lange haren onlangs afgeschoren. Waarom? Omdat ze een sterke drang voelde om dit te doen. Het afscheren gaat overal tegen in tegen de normen van schoonheid. “Voor mij voelde het als bevrijding. Elke centimeter haar die nu terug groeit is er een met zelfvertrouwen.” Inmiddels heeft ze een korte coupe van ongeveer 10 cm zelfvertrouwen. Toen een vriendin enthousiast vertelde over een klooster in Frankrijk, besloot Vera die week gewoon mee te gaan. Kamperen met duizend mensen bij een klooster. Why not?
Ook kwam er een retraite op haar pad in IJsland, binnen een maand zat ze daar. Alles was voor haar geregeld ze hoefde er alleen maar te zijn. Er zullen nog genoeg van dit soort avonturen op haar pad komen. Ze zou graag de Elfstedentocht fietsen zoals ze in haar visioen zag en finishen in Bolsward de stad waar ze opgroeide. Haar volgende stap is een geschikte fiets uitzoeken waar ze op kan gaan trainen. Ook zou ze graag een theatervoorstelling willen maken. Ze zegt dat ze altijd zal blijven creëren en vindt een manier die passend is op dat moment. “Toen ik op bed lag ging ik schrijven en tekenen, toen ik niet op het podium kon staan ging ik video’s maken, ik vind altijd wel een weg om mijn verhaal te vertellen.”
Je kunt Vera volgen op haar website: 1234hetleven.nl
