Peter van Egmond over Kinderen van de Oorlog

Sneek - Maandag 5 mei is Peter van Egmond van Sneek, su het ut weest is samen met fotograaf Jeroen van der Kallen in het Dr Wumkeshus aanwezig geweest bij de presentatie van het boek: ‘Kinderen van de oorlog’ van auteur Ton van den Berg en uitgegeven door Eddy van der Noort.  Een ferslach in ut Snekers. (Fotomontage Jeroen van der Kallen)

Gister bin ik met Jeroen naar de presentatie weest van ut boek in ut Dr Wumkeshûs, wu wurdden der warm onthaald en ut was voor oans allebei un speciaal gevoel, om tu midden van mensen tu genieten van du nog steeds voelbare blijdskap van bevrijdingsdag. Getûgen van de vreselijke tyd, maar ok getûgen van de gelûden van de aankommende bevrijders. Herinneringen diep gegrift in ut geheugen. Wer soms deur de tand des tyds dingen wist binne in ut geheugen, su binne voor veul getûgen de vaak emotionele,traumatische of jûst de feestelijke bevrijding nog as de dag van gister skerp voor de geest tu halen.

Zelfs geuren wurdden aanhaalt bij de gedachte aan rûmtes wer su weest waren un vieze muffe lucht, at dur aan dacht wurdde kon,nen ju ut nog rûke! De stinkende zeep van de canadezen! Ik hew zelf ok even roken aan ut stukje zeep dat Hilly Schotanus nog had en kon su geen ongelyk geve! Hilly hur vriendintsje Lientje Pino die su benijde om hur poppewagen,autoped, of fiets maar ut allermooiste von su hur gele joadester,su wist gewoan niet wat ut betekende. Su maar was Lientje hur hûs leeg en het ut dur heel moeilijk met had, en veul tranen om laten.

Na de oorlog zag su hur naam staan op un gedenkzuil en wist su pas dat su in Auschwitz omkomen was. Ok ut verhaal van Janny Jedrzejak is un niet tu omvatten verhaal wat nog veule jaren na de oorlog deur speult het. Hur moeke was Sneker en hur vader was Pools. Deur de inlijfing van polen deur Dûtsland moest hur vader met groate teugenzin as pools burger in Dûtse dienst. Hij wist op un gegeven moment tydens un bombardement op de trein wer hij in zat van ût Dûtsland deur geallieerden bij Arnhem in de chaos tu ontsnappen. Hij vluchte naar Sneek naar syn vrouw en kyndes. Hij het twee jaar onderdoken zitten , en op een avond moest Janny bij mensen in de Kloasterdwarstraat bij hun in de kamer un liedsje zinge, later hoorde su en dat gevoel had su zelf ok dat hur vader der boven onderdoken zat. Ut Dûtse uniform van hur vader is brûkt deur ut verzet tydens de overval op de gevangenis in Leeuwarden, en ok de auto die hier voor brûkt is het hur vader dur û late syn as Dûts leger voertûg hij was van oorsprong skilder.

De nasleep van de oorlog was voor ut gezin dramatisch ondanks dat hur vader met teugenzin en gedwongen in Dûtse dienst moest en deserteert was. De afkomst van hur vader en ut Dûtse verleden wurdde steeds terugspeuld op ut gezin en dat was erg vernederend, men wilde ons kwijt! Getraumatiseerd beëindigde Janny haar vader zijn leven en ok Janny hur zoan die naamsgenoat van syn opa was beëindigde op 37 jarige leeftyd op de zelfde datum as syn opa syn leven.

Voor sommigen is du oorlog su lang at su leve niet voorbij! Ik hew gister wederom magge ervaren in de indrukwekkende gesprekken die ik had hew met Hilly en Janny dat ut van groat belang is dat dizze verhalen deur geven mutte wurdde aan volgende generaties. Dat dit belangryk is hewwe dizze twee byzondere getûgen ok tu kennen geven , en zal dan ok zeker aan hun wens voldoen!

De skryver Ton van den Berg en de ûtgever Eddy van der Noord van ut boek stelle alles beskikbaar voor Sneek, su het ut weest! En hier met is dur weer un groate opening creëert voor de site om nog meer materiaal tu kenne plaatse, maar ok zeker van ût ut archief van Ton van de Berg, weer veul nieuw materiaal maar ok van syn kennis gebrûk maakt wurdde ken. Van ût de ûtgeverij van Eddy van der Noord wurdde syn boeken digitaal aanlevert wer voor myn dank!

Ut boek kinderen van de oorlog is tu krijen bij oa boekhandel van der Velde en ik raad ut van harte aan! Langs dizze weg wil ik Hilly Schotanes en Janny Jedrzerjak bedanke voor ut indrukwekkende gesprek wat wu had hewwe en voort zalle zette op un later moment. Ok myn dank aan Ton van den Berg welke aan alle kanten bereid is kennis en materiaal over te dragen en ut fijne gesprek. Eddy van der Noord ûtgever welke met un speciale en overeenkommende reden syn ûtgeverij begonnen is ,wil ik bedanke voor de spontane en ut belangeloaze initiatief om alles digitaal aan tu leveren.

Peter van Egmond