Henk Mulder regisseert 4 mei-toneelstuk ‘Een verre pijn’

HEERENVEEN - Het aanstaande overlijden van hun oude vader is voor zijn vier volwassen kinderen aanleiding om in hun weinig bezochte ouderlijk huis bij elkaar te komen.

Henk Mulder (1958) kwam, na een lange serie banen en avonturen her en der in Nederland, uiteindelijk in Friesland terecht, waar hij verantwoordelijk werd voor de theatertechniek rond de voorstellingen in De Skâns in Gorredijk. Mulder is én vanuit De Skâns én op persoonlijke titel veel met theater en film bezig, als speler en als regisseur. Hij speelde zelf een rol in ‘Een verre pijn’, bijna 25 jaar geleden bij Theaterwerkplaats Harderwijk. “Het stuk is altijd in mijn achterhoofd blijven hangen en nu mag ik het zelf regisseren”, glundert hij.

Geboren uit onvrede

“Ik ben even de advocaat van de duivel”, zegt Henk Mulder, “als ik zeg, dat mensen die zich in onze tijd bedreigd of onveilig voelen, mensen die niet door de overheid gehoord worden, nog steeds achter iemand anders aanlopen. Dan hoeft er maar één op te staan en iedereen gaat met hem mee. Mensen volgen leiders in de hoop, dat ze het beter krijgen. Daarmee verklaar ik meteen, waarom de NSB er destijds was. En stel ik daarbij ook direct de vraag of die vader uit dit toneelstuk wel zo’n slechte man was. Bij mensen die in zo’n situatie zaten en nu ook zitten, wordt een ideologie geboren uit onvrede. En uit de onmacht daar iets aan te kunnen veranderen. Wat kun je individueel bereiken? Dan benoemt iemand die onvrede. Die man heeft wél invloed, denk je dan en hoe kan ik mijn voordeel daar mee doen? Je kunt of je wilt ergens niks voor doen, maar je loopt wel achter iemand aan. Die krijgt vervolgens macht. Zo werkte het systeem van de NSB, zo gebeurt het nog! Het toneelstuk ‘Een verre pijn’ legt dat haarfijn bloot.

Het stuk gaat niet zozeer over kinderen van NSB-ouders. Het gaat om de vraag, waarom het proces bij mensen zo werkt. Volwassenen hebben een keuze. De kinderen van de NSB-vader konden er niks aan doen, aan de toenmalige keuze van hun vader. Maar nu zijn ze volwassen geworden en hebben ze wél een keuze. Ze hebben echter nooit met elkaar over het verleden gesproken. Dát is de ‘verre pijn’ in het stuk!”

Mini Theater Friesland

Het verhaal van ‘Een verre pijn’ is van alle tijden, volgens Mulder. “Het is een verhaal, dat blijft hangen. Het is een mooi stuk, weliswaar een drama, maar er zit ook echt veel humor in. Zwarte, schurende humor, af en toe.”

Het toneelstuk wordt uitgevoerd door het Mini Theater Friesland uit Heerenveen. Het Mini Theater is géén vereniging met vaste leden en spelers, maar een stichting, die zich ten doel stelt Nederlandstalig amateurtoneel uit te brengen, zodat ook amateurtoneelspelers die de Friese taal niet machtig zijn, toneel kunnen spelen in deze provincie. Per seizoen wordt er één repertoirestuk uitgebracht. Voor elk te spelen stuk worden audities gehouden. Door deze werkwijze heeft de stichting de afgelopen 35 jaar meer dan honderden amateurs een rol kunnen geven en zijn er enkele tientallen stukken over de voetlichten gebracht. De stichting werkt ook met wisselende regisseurs. Een regisseur verbindt zich per productie aan het Mini Theater en komt zelf met een te spelen toneelstuk. ‘Een verre pijn’ is, na ‘De Koning sterft’ afgelopen seizoen, de tweede regie die Henk Mulder voor het Mini Theater verzorgt. De spelers, Yoeri van Stokkem, Ruud van Doorn, Ineke de Vries, Albertina van der Wal, Meint Oosterhof, Hans Verhoef, Nanne Mazereeuw en Neeltje de Boer, komen uit de hele regio, van Akkrum tot Oudeschoot, van De Knipe tot Beetsterzwaag. “Het zijn verschrikkelijk enthousiaste spelers”, zegt Mulder. “Ik ben héél blij met deze ploeg.”

Peter R. de Vries en De Rooie Draad

Mulder speelde in zijn jongere jaren niet alleen amateurtoneel, hij had ook rollen in televisieseries als ‘Onderweg naar morgen’ en ‘Goudkust’. “Dan moest ik me melden bij die grote studio’s, een enorme loods in Aalsmeer, en dan kreeg je aan de balie alleen je script en de dag en het tijdstip en het nummer van de studio waar je verwacht werd voor de opnames. Ik verdiende er driehonderd gulden per aflevering mee, dat is veel geld als jong bent. Ik mocht alleen mijn uiterlijk een jaar lang niet veranderen. Henk Mulder heeft ook TV-klusjes bij ‘Peter R. de Vries, misdaadverslaggever’ gedaan. Niet te vaak, want anders zie je in elke reconstructie dezelfde acteur. “In een drugsverhaal moest ik iemand z’n eigen graf laten graven en hem daarna een kogel door de kop schieten”, grijnst hij,

“Maar mijn leukste televisiewerk was voor ‘De Rooie Draad’ van de EO.” ‘De Rooie Draad’ was een achtdelige kinderserie, waarin verhalen uit het Oude Testament werden nagespeeld. Het decor bestond uit het Nederlandse landschap. “Er was nauwelijks budget om de serie te maken”, vertelt Henk Mulder. “Ik heb aan twee afleveringen meegedaan. Ik speelde de slaaf van Farao, in de aflevering over Mozes. We filmden dat in Brabant bij een steenbakkerij. Voor de eerste aflevering kreeg ik tweehonderd gulden, voor de tweede een boekenbon. Het geld was op. Maar het was geweldig om te doen.”

Subsidie gemeente Heerenveen

Het typeert Henk Mulder. Geld is namelijk niet alles, als je iets moois wilt maken. Zo wil Mulder ‘Een verre pijn’ vooral ook maken, samen met zijn amateurspelers, omdat het theaterstuk er toe doet, volgens hem. De gemeente Heerenveen ondersteunt het initiatief van het Mini Theater Friesland, om dit stuk op zaterdag 4 mei, na de Dodenherdenking te kunnen spelen. De gemeente honoreerde het initiatief met een speciale projectsubsidie.

Theater Na de Dam

De voorstelling ‘Een verre pijn’ is geschreven door Henk John en is onderdeel van de nationale manifestatie ‘Theater na de Dam’. Op de avond van de Nationale Dodenherdenking, op 4 mei om 21.00 uur, spelen er in heel Nederland gelijktijdig meer dan tachtig voorstellingen die ieder op hun eigen manier betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog. Hiermee zetten theatermakers en artiesten zich in om deze dag van extra betekenis te voorzien. Het Mini Theater Friesland speelt de voorstelling in het Posthuis Theater in Heerenveen. Kaarten zijn te koop via de website van het theater: www.posthuistheater.nl.

Door Henk de Vries Foto: ©Hielke Weening