‘Hid Hero en het referendum’Theaterproject met een provinciale uitstraling

Het is een zonnige morgen in Bolsward. Op het terras bij het voormalige stadhuis tref ik Harry Katstra, producent van theatermuziekproject ‘Hid Hero en het referendum’. Harry verontschuldigt zich, hij is een paar minuten te laat op onze afspraak. ‘’Ik stond vast op de Afsluitdijk, daar moet je toch altijd weer rekening mee houden, hè.” Harry Katstra vertrok ruim dertig jaar geleden uit Bolsward en vestigde zich in Noord-Holland. Langedijk om precies te zijn. Daar werkte hij binnen de overheid als communicatieadviseur; tegenwoordig heeft hij zijn eigen communicatie- en tekstbureau. Maar nu is hij voor zijn werk als producent van het theatermuziekproject weer even terug in ‘zijn’ stadje.

Tijd voor een openluchtspel in Bolsward

“Met mijn goede vriend Peter Dijkstra fietste ik een paar jaar terug door de stad”, vertelt Harry. “Peter vond het tijd worden dat Bolsward een openluchtspel zou krijgen en vroeg mij of ik het wilde produceren. In Noord-Holland heb ik dat veel gedaan. Altijd op onverwachte locaties. We kwamen langs de tuin van het voormalige Weeshuis en daarvan werden wij allebei enthousiast. En toen is het balletje gaan rollen.’

88% voor een verenigd Europa

‘Voor projecten in Noord-Holland heb ik een paar keer gewerkt met de Friese toneelschrijver Bouke Oldenhof. Ik wist dat hij vroeger de hbs in Bolsward heeft doorlopen. Dus onbekend met Bolsward was hij niet. Bouke is een begenadigd scriptschrijver en ook hij werd enthousiast. Helemaal toen we er achter kwamen dat Bolsward in 1952 in de ban van een referendum was. Op 17 december 1952 mochten inwoners uit Bolsward en Delft namelijk naar de stembus. Kiezers werd gevraagd hun mening te geven op de vraag of ze voorstander waren van een verenigd Europa. Voor deze beide steden was gekozen omdat de stemresultaten daar het meest overeenkwamen met de landelijke uitslag van de dat jaar gehouden parlementsverkiezingen. De opkomst was groot: 74 procent van de stemgerechtigden in Delft kwam opdagen. In Bolsward zelfs 88 procent. En meer dan 97 procent stemde vóór Europese eenheid.” Het referendum was een mooi aanknopingspunt voor een theaterproject, zo meenden Oldenhof en Katstra. 

Verbinding zoeken

“En erg actueel”, zegt Harry Katstra nu. “We hebben het in de politiek veel over Europese samenwerking, helemaal nu met de oorlog in Oekraïne. Maar we wilden het stuk ook breder trekken. Dat deden we door de verbinding te zoeken met weduwe Hid Hero Jelsbeth, oprichter van het in 1553 gebouwde Weeshuis hier in Bolsward. Zij was een vermogende vrouw die zich sterk maakte voor mensen die geen eigen huisvesting hadden. In de praktijk werden volwassenen en kinderen door elkaar opgevangen en zij pleitte daarom voor een apart Weeshuis.

Op het moment dat in het theaterstuk de burgemeester en notabelen het Weeshuis – de rotte kies van Bolsward – weg willen hebben, rijst Hid Hero uit haar graf. Zij begrijpt niet waarom de zwakkeren in de samenleving zo hard worden aangepakt. Maar de burgemeester heeft andere belangen, Bolsward moet vanwege het referendum internationaal geprofileerd worden. Misschien klinkt het nu alsof het een dramatisch, politiek stuk is, maar dat is het absoluut niet. ‘Hid Hero en het referendum’ is een theatervoorstelling met een glimlach.”

Mooie vriendschappen

Het theaterproject stond vanwege corona twee jaar in de ijskast. Maar inmiddels wordt er volop gerepeteerd. Harry: “Het stuk wordt geregisseerd door Bruun Kuijt. Naast de vele amateurs spelen ook twee professionele acteurs mee: Michelle van de Ven als Hid Hero en Rik Witteveen als de burgemeester. Ook doen jeugdspelers van musicalopleiding MUZT mee. ‘Broken Brass’, een negenkoppig brassensemble met internationale allure, begeleidt de voorstelling. Er is er een speciaal koor opgericht waarvan de leden uit Bolsward en wijde omgeving komen. Binnen de grote groep vrijwilligers is er een speciale kostuummakergroep, onder leiding van ontwerpster Hadewych ten Berge. Zij is bekend van onder andere ‘De Stormruiter’.

Bij vergelijkbare projecten die ik heb gedaan, zijn nieuwe samenwerkingsvormen ontstaan. Dat is ook nu weer een nevendoelstelling. En, zoals dat gaat, er zijn mooie vriendschappen en zelfs huwelijken uit voortgekomen. Bij de recente repetities voor ‘Hid Hero’ dacht ik: ‘Dit is het sfeertje dat we willen’. Daar krijg ik energie van!’

Provinciale uitstraling

De voorstelling heeft – naast het vermaken van mensen – twee ‘zijwielen’: een participatiewiel en een educatief wiel. Harry: “Participatie is er volop in en rondom deze voorstelling, waarin het onderwerp ‘zorg voor elkaar’ een hoofdrol heeft. Op educatief gebied organiseert het Marne College in Bolsward een speciaal lesprogramma over de vergeten geschiedenis van het referendum. De voorstelling is geslaagd voor ons, als we in staat zijn geweest de doelgroepen te laten nadenken over de thematiek en de geschiedenis. Maar mensen moeten vooral een leuke avond hebben.

Bolsward heeft geen traditie qua ‘Iepenloftspul’, maar ‘Hid Hero’ is absoluut een mooie aanvulling op het bestaande aanbod. Het is niet zomaar een voorstelling. Het is een theaterproject met een provinciale uitstraling.”

Tekst: Amanda de Vries
Fotografie: Martina Ketelaar