Samen de schouders eronder
Bolsward leeft toe naar de Fietselfstedentocht op pinkstermaandag. Terwijl duizenden deelnemers zich voorbereiden op de 235 kilometer lange tocht langs de elf Friese steden, is het ook achter de schermen een drukte van belang. Twee belangrijke schakels daarin zijn Jan Ludema en Edwin Stevens, ervaren bestuursleden met een sterke band met zowel de stad als het evenement.
“Dit wordt mijn tiende keer”, vertelt Jan Ludema. “Al woon ik pas sinds 2011 in Bolsward, ik ben er snel ingerold. Mijn schoonouders hadden hier horecazaken, dus ik kende de tocht vooral als hét drukke pinksterweekend. In 2012 hielp ik voor het eerst als vrijwilliger. Een paar jaar later kwam er een plekje vrij in het bestuur. Sindsdien ben ik actief betrokken.”
Voor Edwin Stevens begon het allemaal nog eerder. “Ik kom echt uit een Elfstedenfamilie. Bij ons thuis móést je fietsen. Mijn vader, moeder, broer, zus, iedereen deed mee. In 1988 fietste ik mijn eerste Elfstedentocht. Inmiddels heb ik hem al 35 keer gereden. In september 2012 ben ik toegetreden tot het bestuur. Ik was altijd al betrokken bij allerlei lokale organisaties. Voor mij was het dus een verlengde van.”
Van start tot finish geregeld
Beide mannen hebben hun eigen taken binnen de organisatie. Edwin Stevens: “Ik regel in de aanloop naar de tocht de indeling van de vrijwilligers. Dat zijn er meer dan zevenhonderd, verspreid over heel Friesland. Zij zorgen voor stempelposten, verkeersbegeleiding, en alles daartussenin. Daarnaast coördineer ik samen met Jan het start- en finishgebeuren in Bolsward.”
Jan Ludema vult aan: “Op maandagochtend regelen wij de start tussen vijf en acht uur. Daarna verplaatsen we ons naar het plein, waar de finish en aankomst zijn. Daar moet alles staan: standhouders van onder andere de bloemen, maar ook muziek, noem maar op. We zijn dan van de eerste tot de laatste fietser op het plein aanwezig.”
Veiligheid en beleving op het plein staan voorop. “We zorgen ervoor dat alle fietsen veilig kunnen worden gestald”, legt Edwin uit. “Sommige fietsen zijn tienduizenden euro’s waard. Daarom is het belangrijk dat alleen deelnemers toegang hebben tot de fietsenstallingen, zodat de veiligheid gegarandeerd blijft. In sommige gevallen, zoals bij een bijzonder jubileum, maken we een uitzondering.”
Een feestelijk pinksterweekend
Waar de tocht vroeger een eendaags evenement was, is het inmiddels uitgegroeid tot een meerdaags feest gedurende het hele pinksterweekend. Voorgaande jaren was er op de vrijdagavond Tsjillen in de sloep. Nu organiseert 1455-Events op vrijdagavond het ‘Pinkster XL’-evenement. In Bolsward zijn er het gehele weekend vele activiteiten die zorgen voor sfeer en belevening in de stad. Zoals: muziek, de Wielerronde, Stepelfstedentocht, en activiteiten door de Bolswarder Activiteiten Commissie.
Een andere verandering is dat dit jaar de Stepelfstedentocht finisht in de tent. “Met 450 deelnemers was het te krap op de Bargefenne. De gemeente stelde strengere eisen in verband met de veiligheid en toen is besloten de finish in de tent te doen.”
Tradities
Ondanks alle vernieuwingen blijft de tocht trouw aan zijn tradities. Zo wordt de dag nog altijd geopend met een officiële startceremonie. Jan: “Dit jaar geven twee vrouwen die voor de vijftigste keer fietsen het eerste startschot." Na de start verzamelt het bestuur zich bij de laatste groep fietsers. “Samen begeleiden we hen, met muziek, naar de startlijn. Dat is een traditie die we koesteren.”
Toertocht
Hoewel sommige deelnemers er een wedstrijd van maken, benadrukken Jan en Edwin dat de tocht géén race is. “We hebben tijdscontroles, bijvoorbeeld bij Oudemirdum, die dit jaar nieuw is, want eerder lag deze controle in Stavoren. Fietsers mogen daar vanaf 12.30 uur vertrekken, waardoor het gemiddelde tempo rond de 25 kilometer per uur ligt. Maar het draait niet om snelheid, het draait om de beleving. De laatste fietsers verdienen net zoveel aandacht als de eerste. Soms zelfs meer.”
Tussen drie uur 's middags en acht uur 's avonds is het 't drukst op het plein. Jan: “Dan is het topdrukte en zorgen wij dat alles goed verloopt. De tent, het wielerterras, muziek, alles moet bijdragen aan een gezellige afsluiting van een lange dag.”
Vriendschap en betrokkenheid
Wat het bestuurswerk zo bijzonder maakt? “We zijn inmiddels ook een soort vriendengroep”, lacht Jan. “We sporten samen, gaan weleens op vakantie. En dat maakt het leuk. Het mooiste vind ik dat je als inwoner van Bolsward iets kunt bijdragen aan de leefbaarheid van je stad. Als iedereen dat zou doen, zou hier nóg meer moois ontstaan. En dit is er zeker één van.”
