Eerste Rang Sneek uit de losse pols schoongemaakt

De Kingfabriek was gevestigd aan de Gedempte Pol, hoek Prins Hendrikkade, en verhuisde in 1905 naar het Kleinzand. In 1924 kocht De directeur Nicolaas de Vries de laatste vennoot (Anne Zandstra) uit en kwam het bedrijf geheel in handen van de familie De Vries. Omstreeks 1935 droeg De Vries de zeggenschap over aan zijn drie zoons, hopende dat de aandelen niet over de familie zouden worden verspreid. De verhoudingen tussen de zoons onderling, en de rest van de familie, waren nogal problematisch.

Aldus werd het bedrijf midden jaren tachtig ter verkoop aangeboden door de aandeelhouders en de Raad van Commissarissen, waarvan Norbert Schmelzer op dat ogenblik de voorzitter was. Deze was ooit binnengekomen als huisvriend van Nico de Vries jr., maar diens verzoek om het familiebedrijf intact te laten: ‘opdat ons erfgoed niet verkwanseld worde’, vond geen weerklank. Ook Cor Boonstra speelde een rol in deze affaire.

In 1990 werd Tonnema overgenomen door de Centrale Suiker Maatschappij, en sinds 2005 is het een onderdeel van Leaf Holland. In 2002 werd de productie van kauwgom vanuit Amsterdam naar een nieuwe fabriek te Sneek verplaatst. De Tonnemafabriek uit 1955 is een industrieel monument als een belangrijk voorbeeld van wederopbouwarchitectuur. De oude fabrieksgebouwen aan het Kleinzand zijn gesloopt en hebben plaatsgemaakt voor het appartementencomplex De Eerste Rang. Ter nagedachtenis aan de oude Tonnema/King gebouwen is het kunstwerk van Henk Lampe op de Eerste Rang geplaatst.

Maar net zoals de drie zoons het erfgoed van de oude Nicolaas verkwanselden, zo wordt ook de nagedachtenis van de eens aan het Kleinzand gevestigde Kingfabriek, een merk dat net zo’n grote bekendheid geniet als Sneek en de Waterpoort, geen eer aangedaan op deze manier. (klik op de openingsfoto voor een vergroting)

Wim Walda