Bakhuizen: “Duurzaam vitaal dorp voor jong en oud”
Als je veertig verenigingen in je dorp herbergt, dan moet je veertig maal zoveel vrijwilligers hebben. Die zijn er kwalijk, vooral niet voor bestuursfuncties. Daar hebben ze een jaar of wat geleden wat op gevonden. Formalisme. En o, wonder: formalisme is nooit functioneel, maar juist in Bakhuizen wel. Zo ontstond een ‘Better Bakhuzen’.
De drie enigszins bejaarde heren zijn Wink Blomsma, Ruud van den Berg en Bram Boehlé. Respectievelijk voorzitter, secretaris en penningmeester van Dorpsbelang Bakhuizen, Mirns en Rijs. De drie wat oudere mannen hebben in hun eigen bestuur behoefte aan versterking en verjonging. Niettemin hebben ze het over de toekomst van Bakhuizen. Over ‘Better Bakhuzen’”.
Slagkracht
Blomsma zegt: “Better Bakhuzen is onze slagkracht geworden”. De mannen vertellen over dat mooie Bakhuizen met die prachtige geschiedenis, en met dat bloeiend verenigingsleven. Gezegend door St. Odulphus. In de strijd tegen krimp en vergrijzing moeten de voorzieningen minimaal gehandhaafd blijven. Moet de kwaliteit verbeterd worden. Op weg naar een duurzaam en vitaal dorp voor jong en oud. Dat moet ‘Better Bakhuzen’ regelen. Voor de totstandkoming daarvan is samengewerkt met diverse provinciale en gemeentelijke instanties. Die leverden met z’n allen de grondfinanciering voor de oprichting van ‘Better Bakhuzen’. Dat werkt op korte termijn vooruit. Dan zit je dus als vrijwilliger niet langdurig op een pluchen stoel, slechts eventjes op een hard stoeltje.
Het werkte perfect. Draagvlak in het hele dorp. Zo’n veertig vrijwilligers begonnen in 2016 enthousiast. ‘Better Bakhuzen’ heeft vier verschillende deelprogramma’s: sociaal-economische zaken, centrum dorp, opwaardering van het bedrijventerrein de Burde en het opkalefateren van het groen en de entrees. Naar boven toe worden al die werkzaamheden dan weer gecentraliseerd, men werkt niet langs elkaar heen. Het grootste inmiddels bereikte succes is de zorgcoöperatie ‘Dorpshulp’. Een uniek paradepaardje voor Bakhuizen. Een organisatie voor directe hulp op allerhande gebieden. Van klusjes aan huis en haard tot aan financiën en computers. Met een duo-fiets, die door iedereen kan worden gebruikt. Als teken van ‘foar elkoar, mei elkoar’. Centrale coördinatieteams zorg en voor de samenwerking tussen hulpzoekenden en vrijwilligers. Het werkt verrassend goed.
Overigens vermakelijk dat overheden gemeentegrenzen vaststellen, maar dat bewoners hun eigen grenzen bepalen. Het in Súdwest-Fryslân liggende Hemelum doet ook mee in de Dorpshulp. En dus zal ook die gemeente worden aangeschreven. Want het startgeld is nu wel op.
Bedrijven
Bakhuizen telt 1074 inwoners. Een redelijk groot dorp. Ook een bijzonder dorp, want het heeft in verhouding veel werkgelegenheid. Op het bedrijventerrein de Burde werken in totaal zo’n 170 mensen. De helft daarvan woont in Bakhuizen. Er zijn een drietal extra grote bedrijven waarvan het onhandig lijkt, dat ze in Bakhuizen staan. Maar die willen echt niet weg. Alleen willen ze graag een betere ontsluitingsweg naar het terrein. ‘Better Bakhuzen’ zorgde er al voor dat die in de kadernota kwam te staan. De bedrijvenvereniging zorgde intussen dat het terrein werd gefatsoeneerd.
Die bedrijven betekenen dat je Bakhuizen geen krimpdorp kunt noemen. Toch gaat de jeugd veelal weg. Misschien zouden, zo peinzen de mannen van Dorpsbelang, de bedrijven en het onderwijs van de jeugd beter op elkaar afgestemd moeten worden, zodat de jeugd in die bedrijven kan werken. “Ja, ook daar moeten we induiken”, beaamt Bram Boehlé.
Ontevreden
Ze duiken als ‘Better Bakhuzen ook in het woningbestand van Bakhuizen. Zijn zeer ontevreden over de wooncorporatie Wonen Zuidwest Friesland. De mannen praten door elkaar heen: “Ze breken huurwoningen af, en bouwen veel minder koopwoningen terug. We zijn al gekrompen met veertien sociale huurwoningen. De wooncorporatie wil het bestand nog meer inkrimpen. De gemeente is het met hen eens”. Daarmee jaag je echt de jeugd helemaal uit het dorp, zeggen ze.
Gemiddeld vijf woningen per jaar erbij. Wink Blomsma noemt het een criterium. Voldoende plek om te bouwen. De gemeente ziet het liefst dat eerst het centrum wordt ‘ingebreid’ met ver- of nieuwbouw. De mannen halen de schouders op. Zij hebben in ‘Better Bakhuzen’ al aangegeven dat ze dat dorpscentrum graag als ‘pleinfunctie’ willen hebben. Een soort van mooi gezellig dorpscentrum om de Sparwinkel heen. Dat centrum moet dan wel kwalitatief verbeterd worden. Het straatwerk van de Langebaan is bijna klaar. “En je ziet dat omwonenden gegrepen worden door kwalitatieve verbeteringen, dan doen de mensen zelf ook wat meer aan hun eigen woningen en de tuin”. ‘Better Bakhuzen’ streeft naar de kwast door het dorp. Dat geldt ook voor de openbare ruimte en over de entrees naar het dorp toe. Meer en beter groen in het dorp. ‘Better Bakhuzen’ wil nog ‘better’ worden. Daarvoor is meer geld nodig.
Begrijpend
Dan zijn we dus bij de gemeente. Bakhuizen is van oudsher een plaats aan de rand van welke gemeente waar het dan ook maar in lag. Daar wonen vaak de grootste critici van het woord ‘gemeente’. Het te-ver-weg gevoel. Maar in Bakhuizen zijn ze… begrijpend. Ruurd van den Berg “Eigenlijk weet de gemeente nog helemaal niet hoe ze dit soort werk moeten doen. Onwennig in de participatie met de mienskip. Dat is het eigenlijk. Het duurt dus lang. Alleen wij kunnen zonder hen niet verder”.
Voorbeeld: een stukje veld van de voetbalclub Bakhuizen. Dat wil daar eigenlijk niet af, maar gezien de terugloop in leden wordt het niet meer gebruikt. “Daar willen we een zonneweide van maken”, zegt Boehlé. “We hebben jeu de boule, maar we willen ook nog een plek waar je sporten als basket- en volleybal kunt doen. Maar als we zulks klaar willen krijgen, moeten we dan eerst zelf een architect inhuren? Daar hebben we het geld niet voor. En dan begint er niemand”.
Gearte
Ze maken het nog moeilijker. Bakhuizen heeft een fantastisch mienskipscentrum, De Gearte. Sporthal, kantine, grote zaal, kleine zaaltjes, foyer, wat al niet. Kortgeleden is De Gearte nog verbouwd. Toch heeft ‘Better Bakhuzen’ aangekondigd te willen streven naar een nieuw multifunctioneel dorpscentrum. Qua energiekosten kan De Gearte niet lang meer bestaan, hooguit nog een jaar of vijf. De school even verderop is ook aan z’n eind. ‘Better Bakhuzen’ wil die zaken integreren. Samen met nog veel meer andere zaken. Een gebouw voor iedereen in Bakhuizen. Er wordt zelfs al gedacht aan beginnende bedrijfjes. En dan opnieuw hun aarzeling. Organisatie en geld. Van den Berg vraagt zich glimlachend af of de gemeente er misschien straks een gemeentelijk loket wil vestigen.
Door Eelke Lok Foto: Orange Pictures
Lees ook
