Theaterspektakel bij De Kappelle in Hakerdijken

HASKERDIJKEN - In september, zo rond de herfstequinox, is ‘Dodo fan Haska’ bij De Kapelle in Haskerdijken te zien, een groots Friestalig openlucht muziektheaterspektakel in de serie ‘Under de Toer’, in het kader van ‘Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad’.

TERUG NAAR DE 13^E EEUW

In de laatste maanden voor het theaterspektakel oefenen de amateurspelers, zangers en muzikanten elke dinsdagavond, óf in het Dorpshuis van Haskerdijken, óf op locatie, bij De Kapelle zelf. De Kapelle staat tegenwoordig ingeklemd tussen de spoorlijn Zwolle-Leeuwarden en de vierbaans A32, maar het vroegere godshuis stond in de tijd waarin ‘Dodo fan Haska’ speelt, de 13^e eeuw, in het open veld. Dodo was een monnik, die bekend stond om zijn grote gaven en die meehielp om de polderdijken aan te leggen en de Haskerlanden te bewerken. Maar Dodo was behalve een geestelijke ook gewoon een mens. meer dan hem lief was. Om zijn eigen hartstochten en begeerten te beteugelen, zocht hij zijn heil in ascese. Uitgerekend in het huis van God krijgt hij bezoek van de duivel…

‘LYTSE DODO’ WYBE LANDMAN (8)

Wybe Landman uit Heerenveen is nog maar net acht jaar. Wybe (“Wybe is met een i-grec, niet met ‘ie’, dat vind ik stom”) speelt de kleine ‘Lytse Dodo’. “De andere kinderen willen nooit met mij (Dodo – red.) spelen, en plagen mij altijd en daarom wil ik weg”, vertelt Wybe over zijn rol. “Heit is ziek en mijn ‘do’ (duif) ook. De do gaat dood en die moet ik begraven. Dan krijg ik een visioen, dat ik naar Haskerdijken moet, over één nacht ijs.”

“Dodo is als kind anders dan de andere kinderen”, vult Dodo nummer twee, Luko Reinders, aan. “Met het begraven van de duif, begraaft Dodo zijn onschuld. Dat is een scène, waarin Wybe en ik allebei op het toneel staan, en Dodo overgaat van kind naar adolescent.” Wybe vindt het erg leuk om de rol spelen. “Het is wel een ‘protte’ tekst en ik moet ook ‘sjonge’. Ik vond het eerst moeilijk, maar het valt nou wel mee. Ik vind het niet erg om te oefenen.” “Van ons drieën is Wybe het beste in teksten leren”, lacht Luko.

‘PUBER DODO’ LUKO REINDERS (22)

Luko Reinders komt uit Makkinga en speelt Dodo, vanaf dat die een puber van een jaar of zestien is. “Zingen kan ik wel”, zegt Luko. “Dat weet Gerben van der Veen, de dirigent en componist, ook. Ik heb in december vorig jaar ‘Liet 2017’ gewonnen. Maar mijn enige toneelervaring is eigenlijk de eindmusical van groep acht in Makkinga.”

“Dodo heeft als kind al stemmen in zijn hoofd gehad, maar hij weet dan nog niet wat die allemaal betekenen. Nu als puber van zestien, vol met hormonen, zegt één van die stemmen: ‘Sykje in frou’. En Dodo doet dat.” En dan: “Sjonge, dat is prima, maar toneelspelen is lastig. Dodo wordt verleid door vijf vrouwen in de voorstelling. En dat moet ik dan tijdens de repetities oefenen!” Luko bloost er bijna van als hij het over deze repetities heeft.  “Dodo laat zich verleiden en gaat toch trouwen, maar al in de huwelijksnacht slaat de twijfel toe. Hij krijgt een helder visioen en heeft het erg moeilijk met zichzelf.”

Het ‘over één nacht ijs naar Haskerdijken gaan’ waar Wybe het al over heeft gehad, komt terug in het verhaal van Luko. Het is duidelijk, dat Wybe het personage Dodo al aardig kent; hij ziet de twee rollen, die van hemzelf en die van Luko, al als één. Wybe zit dan ook stilletjes naar Luko te luisteren, als die over zijn rol vertelt.

Luko heeft het druk met toneel, ‘Dodo’ is niet het enige project deze zomer. “Ik speel eerst ook nog in een andere openluchtvoorstelling. In ‘Under de Toer’ van Makkinga.”

‘VOLWASSEN DODO’ ALBERTUS DE JONG (55)

De derde Dodo die aan tafel is aangeschoven, is Albertus de Jong. “Ik woon in Drachten, maar kom oorspronkelijk uit Heerenveen. In de voorstelling begint mijn volwassen Dodo bij het Tweede Bedrijf.” Ah, dan mag Wybe na het Eerste Bedrijf naar huis? “Nee!” zegt Wybe beslist. “Ik kom aan het einde weer op het toneel!”

Albertus: “Ook ik heb geen ervaring met toneelspelen, wél met zingen. Ik zit in het koor van Gerben en die vroeg me even een paar liederen uit de voorstelling voor te zingen. Toen zat ik ineens als de volwassen Dodo in het stuk. Ik heb op zang gezeten, nooit op toneel, en nu moet ik lappen tekst uit mijn hoofd leren. Gelukkig hebben we aan Romke Gabe Draaijer een heel goede regisseur. Die daagt me wel uit. Als ik ‘kwaad’ moet spelen, laat hij me eerst kwaad worden, dan pas bén je ook kwaad en kun je het spelen.”

“Grietman Wybrand fan Haska kondigt mij aan als ik als de monnik ‘Dodo fan Haska’ in de Haskerlanden aankom. Niemand gelooft dat Dodo ‘over één nacht ijs’ zijn bestemming heeft bereikt. ‘Het lijkt Jezus wel, die over het water loopt’ klinkt het dan.”

Albertus en Luko zijn zelf nu al zo onder de indruk van wat er in september in Haskerdijken staat te gebeuren, dat ze bijna in koor hun enthousiasme delen. Albertus: “Het hele dorp doet mee aan de voorstelling. Ook met het bouwen van het podium.” Luko: “Het toneel heeft de vorm van een kruis en is wel dertig meter diep en komt schuin naar boven voor de kerk te staan. De kerkklokken spelen ook een belangrijke rol, zeker bij de watersnoodscène. Dan staan er wel zestig mensen op het podium.” Albertus: “Nou, in elk geval wel veertig.”

Wybe hoort het allemaal kalm aan. En wat is zijn toneelervaring? “Ik heb ‘Buurman en Buurman’ gezien in het Posthuis Theater”, is zijn antwoord.

‘DODO FAN HASKA’

Speeldata:                                         Tribune open: woensdag 19 september               20:00 uur donderdag 20 september             20:00 uur vrijdag 21 september                    20:00 uur zaterdag 22 september                 20:00 uur zondag 23 september                   14:30 uur Bij slecht weer zal de voorstelling worden verschoven naar zondag 23 september om 20.00 uur en/of maandag 24 september om 20.00 uur.

Kaartverkoop: 24/7 via www.posthuistheater.nl

Door Henk de Vries