Column Josko-Corona en de cake-smash maatschappij
Sneek-Pasen ligt achter ons. Op naar vijf mei. Zonder festivals. Een gemis. Vooral voor jongeren. En misschien ook voor ouderen. Mijn oma was begin twintig toen ze in de oorlog met een kinderwagen van Den Haag naar Hellendoorn liep. Mijn opa volgde haar op een fiets met houten banden. Kort daarvoor had hij een oproep gekregen: melden voor tewerkstelling in Duitsland. Onderduiken op het platteland bleek een verstandige keuze. Mijn oma ontliep het bombardement op haar ouderlijk huis én de hongerwinter in de grote stad. Toch zijn oorlog en armoe diep onder haar huid gekropen. Ze heeft nadat Nederland was bevrijd tot op hoge leeftijd gebruikte pakjes margarine boven het gasfornuis opgewarmd om de laatste restjes boter niet te verspillen. Ze wist wat gebrek was. Kort geleden zagen de meeste van ons voor het eerst hoe een lege supermarkt eruit zag. Dat is toch anders dan opa of oma erover horen vertellen, net zoals lezen over Anne Frank anders is dan zelf opgehokt zitten. Na vier weken zijn we er he-le-maal klaar mee. Hoe komen we de zomer door? In de Tweede Wereldoorlog stelde men zichzelf een andere vraag: wat als er géén eind aan komt? Hoe ziet een leven lang onderduiken eruit? Kinderen die nooit buiten spelen, geen nieuwe vriendschappen kunnen sluiten. Een levenslange lock down...
Door de laatste weken zijn we anders gaan kijken naar vrijheid. Kunnen gaan en staan waar we willen, met wie en wanneer we maar willen. Het is niet meer vanzelfsprekend. Als coach werk ik ook met jongeren. Tieners voelen intuïtief aan of iets wel of niet écht is. Niet dat ze alle juiste antwoorden hebben, maar ze stellen vaak wel de juiste vragen. Waar gaat het om in het leven? Is het geld? Een snelle auto? Plezier maken?
De generatie van mijn oma worstelde met een land dat na de oorlog in puin lag. De weerstand die zij ondervonden maakte hen sterk. Hoe? Doordat ze ontdekten dat je een lach pas weet te waarderen als je weet wat huilen is. Dat vrijheid gepaard gaat met een grote verantwoordelijkheid. Tot een maand geleden zag ik weinig van die verantwoordelijkheid terug. De generatie van mijn oma stopte haar sokken als er een gat in zat, mijn generatie organiseert cake-smashes. Voor wie niet weet wat een cake-smash is: het is dé manier om als hippe ouder de eerste verjaardag van je kind te vieren. Met een fotograaf erbij en een taart die kapot geslagen wordt door een dreumes. De foto’s plaats je vervolgens op Facebook en Instagram. Mij oma zou er niks van begrijpen.
Terug naar de vraag van de jongeren. Waar het om gaat in dit leven. Geld? Festivals? Ik geef nooit antwoord. In plaats daarvan stel ik vragen: wat ga je doen met die auto? Met wie zou je willen feesten? Uiteindelijk komt ieder antwoord erop neer dat ze tijd willen doorbrengen met de mensen om wie ze het meest geven. Voor het eerst in hun leven kost dit iets. Geduld. Elkaars gezelschap opzoeken is geen heel goed idee. Een feestje organiseren een heel slecht idee. De meeste jongeren begrijpen dit. Ze grijpen de kans aan om verantwoordelijkheid te tonen. Ze zien in dat vrijheid iets is dat je moet verdienen. Het is niet iets dat je kunt bezitten omdat een ander het je heeft doorgegeven. Je moet er zelf ook voor knokken. Niet met geweren. Maar door je verantwoordelijkheid te nemen. Dit kan door geduld op te brengen, maar ook door als jongere bij de gemeente aan te kloppen met de vraag of er klusjes zijn die je in je eigen buurt kunt doen. Dit kan allemaal zonder dure auto of volle schappen in de supermarkt. Het kan zelfs zonder cake-smash. Ik zie ouders van nu boodschappen doen voor bejaarde buren. Als maatschappij zijn we tot meer in staat dan het kapotslaan van taarten. Jong en oud neemt zijn verantwoordelijkheid. We schuiven op van cake-smash maatschappij naar samen-leving. Het hoeft niet allemaal in één keer goed te gaan. We mogen leren van onze fouten. Steeds weer. Gelukkig hebben we die vrijheid.
Josko is coach, mindfulness- en weerbaarheidstrainer bij Univogue, als gecontracteerd zorgaanbieder in Súdwest-Fryslân helpt Univogue -bij een veelvoud aan hulpvragen- volwassenen en jongeren weer GRIP krijgen op hun leven. Univogue zendt sinds de eerste dag van de corona-crisis dagelijks om 16:00 uur een LIVE programma uit op www.facebook.com/univogue
